Hadım Ali Paşa Camii'nin Tarihçesi
Hadım Ali Paşa Camii (Mizgefta Elî Pasha), Diyarbakır'ın Sur ilçesinde, kendi adını taşıyan mahallede konumlanan tarihi bir camidir. Yapının inşa edildiği kesin tarih bilinmemekle birlikte, Diyarbekir Eyaleti Valisi Hadım Ali Paşa tarafından 1534-1537 yılları arasında yaptırılmıştır.
Mimari Özellikleri ve Tasarımı
Osmanlı mimari tarzında inşa edilmiş olan cami, kesme taş malzemeden ve tek kubbeli olarak tasarlanmıştır. Mimari özellikleri üzerinde Mimar Sinan etkileri görülen yapının son cemaat yeri ile kubbe kasnağında, yatay düzende siyah-beyaz taş sıralarından oluşan bir sistem kullanılmıştır. Ayrıca kubbe kasnağında tuğladan sıralar da yer almaktadır.
Yapı Topluluğu ve Çevre Elemanları
Hadım Ali Paşa Camisi, tekil bir ibadethane olmanın ötesinde bir yapı topluluğunun içinde yer almaktadır. Caminin batı cephesinde Ali Paşa Medresesi bulunmaktadır. Kuzeydoğu yönünde ise "zikir yeri" olarak adlandırılan, beşik tonozlu ve dikdörtgen tek bir mekândan ibaret bir yapı ile bir hamam yer almaktadır.
Yapı topluluğunun doğu tarafında konumlanan ve Şafiilere ait olan diğer cami ise topluluğa 1769 yılında eklenmiştir.