Devrek, Türkiye'nin kuzeyinde, Karadeniz Bölgesi'nin Batı Karadeniz Bölümü'nde yer alan, Zonguldak iline bağlı tarihi bir ilçedir. Ortalama 91 metre rakıma ve 953 km² yüzölçümüne sahip olan yöre, coğrafi konumu ve iç kesimlerle bağlantıyı zorlaştıran doğal yapısı nedeniyle büyük tarihi gelişmelerin uzağında kalmıştır. Yörede geniş kapsamlı bir arkeolojik kazı yapılmamış olsa da Prof. Dr. Güngör Karauğuz tarafından gerçekleştirilen yüzey araştırmaları, Devrek yöresinde yaklaşık 5000 yıl öncesine uzanan uygarlık izlerinin varlığını kanıtlamaktadır. Devrek Çayı'nın taşımacılığa elverişsiz olması ve vadide geniş düzlüklerin bulunmaması sebebiyle antik dönemdeki yerleşimlerin küçük köyler biçiminde kurulduğu bilinmektedir.
Antik Dönemden Helenistik Çağ'a Devrek Tarihi
Yörenin en erken siyasi otoriteleri hakkında bilgiler sınırlı olmakla birlikte, Hititlerin ve Gaşkaların bu bölgeyle doğrudan bir ilişkisi olmadığı kabul edilmektedir. Bölgedeki yerleşimlerin büyük oranda Frigler döneminde yoğunlaştığı bilinmekte ve tarihçi Herodotos'un eserlerinde tüm bu bölge Mariandyn ülkesi olarak anılmaktadır. Lidya Kralı Krezüs döneminde Lidya krallığına bağlanan yöre, M.Ö. 750-550 yılları arasındaki ticari kolonizasyon döneminde Megaralıların Ereğli'ye, Teionların Filyos'a ve Miletosların Amasra'ya yerleşmesiyle gelişen ticaret yollarının etkisinde kalmıştır. Perslerin Lidya devletine son vermesiyle Daskleion satraplığına bağlanan Devrek yöresi, M.Ö. 333 yılında Büyük İskender'in egemenliğini tanımış ve ardından Bitinya Krallığı sınırlarına dâhil edilmiştir.
Roma, Bizans ve Türklerin Bölgeye İlk Gelişi
M.Ö. 74 yılında Roma topraklarına katılan bölge, imparatorluğun ikiye ayrılmasıyla birlikte Bizans İmparatorluğu'nun egemenliğinde kalmıştır. Devrek yöresinin Türklerle ilk teması Malazgirt Zaferi'nin ardından gerçekleşmiştir. Bizanslı Aleksis Komnenos'un 1074 yılında Selçuklu saldırısına uğraması, bölgedeki ilk Türk faaliyetlerine işaret etmektedir. 1081 yılında yapılan Dragos Anlaşması ile bölge resmen Türklere bırakılmış ve ilk göçebe Türkmen grupları yöreye yerleşmiştir. Ancak Birinci Haçlı Seferi'nin yarattığı sarsıntı sebebiyle bölge yeniden Bizans kontrolüne geçmiş ve sınırlar Bolu ile Gerede hattına kadar gerilemiştir.
İkinci Fetih ve Türkleşme Süreci
Bölgenin kesin olarak Türk yurdu haline gelmesi, 1176 yılındaki Miryakefalon Savaşı sonrasındaki taht kavgalarından yararlanan Ankara Meliki Muhiddin Mesud'un fetihleriyle gerçekleşmiştir. Dadybra (Safranbolu), Krateia (Gerede) ve Claudiopolis (Bolu) kuşatmaları sırasında, Bizanslı tarihçi Nicetas Khoniates'in Devrek'i çevreleyen dağlardan Babadağı olarak bahsetmesi ve bu bölgede Bizans birliğinin pusuya düşürülmesi, Devrek'in en geç 1196 yılında fethedildiğini ve Türkleştirildiğini ortaya koymaktadır. Bölge, Selçuklu sonrasındaki dönemde ise Candaroğulları Beyliği'nin idaresi altına girmiştir.