İç Anadolu Bölgesi'nde yer alan Delice Irmağı, Kızılırmak'ın en uzun kolu olma özelliğini taşımaktadır. Toplam uzunluğu 426 kilometre olan ve 17.228 kilometrekarelik bir akaçlama havzasına sahip olan ırmak, düzensiz bir rejime sahiptir. Türkiye sınırları içerisinde Yozgat, Kırıkkale ve Çorum illerinden geçen nehir, Kanak Çayı ile Karasu Çayı'nın birleşmesiyle (39°30′03″N 34°44′58″E koordinatlarında) 908 metre kaynak rakımında oluşur. Akışını 40°28′25″N 34°08′27″E koordinatlarında, 535 metre ağız rakımında tamamlayan nehrin kaynak ile ağız arasındaki yükseklik farkı ise 373 metredir. Irmak, Çorum'un Sungurlu ilçesine bağlı Kula köyü yakınlarında Kızılırmak'a kavuşarak sularını Karadeniz'e doğru taşır.
Delice Irmağı Vadisi ve Jeolojik Yapısı
Takriben 42 kilometrelik bir kısmı Kırıkkale'nin Delice ilçesi sınırları içerisinden geçen ırmağın vadisi, oldukça karakteristik jeolojik özellikler gösterir. Delice Irmağı'nın bir kolu olan Kılıçözü ile birleştiği noktadan ilçe merkezine kadar olan kısımda vadi tabanı geniş bir yapıya sahiptir. Irmak, Oligosen jipsli seyri takip ettiği için yatağını kolayca aşındırmayı başarmıştır. Vadinin yamaçları simetrik bir yapı sergilemekte olup, doğu ve batı kesimlerde 650 metreden başlayıp 750 metrede son bulmaktadır. İlçe merkezi yakınlarında ise vadi derinliği 100 metreyi bulmaktadır.
Vadi Genişliği ve Alüvyon Yatağı Özellikleri
Delice Irmağı'nın ilçe merkezinden Karaköseli köyüne kadar devam eden bölümünde vadi tabanı daralarak 1 kilometrelik bir genişliğe sahip olur. Bu genişlik Karaköseli köyü civarında ise 800 metreye kadar düşmektedir. Nehir yatağı, Kuaterner dönemine ait eski alüvyonlardan meydana gelmiştir. Karaköseli köyü yakınlarında 650 metre yükseklikte akarak bu bölgeyi terk eden nehir, kuzey yönünde ilerleyerek Kula köyü civarında Kızılırmak ile birleşir.
Didiri (Sungurlu) Bölgesi ve Çevresel Oluşumlar
Delice ilçe merkezi yakınlarında, Delice Irmağı'nın her iki yakasında da belirgin şekiller göze çarpar. Yaklaşık 675 metre yükseklikte bulunan bu yüzey şekilleri çakıl ve kumlardan ibarettir. Irmağın geçtiği havzada yamaç yüksekliği genel olarak 650 ile 750 metre arasında değişirken, Sungurlu'nun Didiri köyü civarındaki vadi derinliği 100 metre olarak ölçülmektedir.