Konya Ovası'nın Tarihi Değeri: Çumra
Konya iline bağlı olan Çumra, deniz seviyesinden ortalama 1.015 metre yükseklikte yer alan ve Konya Ovası'nda konumlanmış önemli bir ilçedir. Yüzölçümü 2.089 km² olan bu şirin yerleşim yerinin ismi hakkında Yavuz Sultan Selim'in Mısır Seferi'ne giderken buradaki bataklık sebebiyle askerlerine verdiği "paçalarınızı çemreleyin" emrinden esinlendiğine ve zamanla "Çumra" kelimesine dönüştüğüne dair rivayetler bulunmaktadır. İlçe, hem doğal güzellikleri hem de binlerce yıllık zengin tarihi birikimi ile dikkat çekmektedir.
Çatalhöyük ve Tarih Öncesi Dönem
Çumra'nın insanlık tarihindeki yeri son derece eskiye dayanmaktadır. 1961 yılında bölgede yapılan arkeolojik kazılarda ortaya çıkarılan ve MÖ 8000 yıllarına tarihlenen Çatalhöyük ören yeri ile Çumra'nın tarihi günümüzden 9000 yıl öncesine kadar uzanmaktadır. Çatalhöyük'ün yanı sıra bölgede Neolitik devirden kalma pek çok höyük mevcuttur. Çumra merkezde bulunan Sırçalıhöyük ile farklı mahallelerde yer alan Seyithanhöyüğü, Karahöyük, Karkın höyüğü, Dedemoğlu höyüğü, İçeriçumra höyüğü, Alibeyhöyüğü, Küçükköy Höyüğü, Abditoluhöyüğü ve Üçhüyük mahallesindeki üç adet hüyük bu zengin tarih öncesi mirasın en somut kanıtlarıdır.
Cumhuriyet Dönemi ve Atatürk'ün Rolü
Milli Mücadele yıllarında Konya Ayaklanması'nı çıkartan Delibaş Mehmet'in isyan girişiminde bulunduğu ve sonrasında idam edildiği yerlerden biri olan Çumra, Cumhuriyet dönemiyle birlikte kaderini değiştiren bir gelişme yaşamıştır. Mustafa Kemal Atatürk, trenle Adana'ya giderken Çumra istasyonunda verdiği mola sırasında sulama tesislerini ve lojmanları görerek, "Bu şirin beldeyi geliştirmek, buraya önem vermek lazımdır. Çumra ilçe olmaya layıktır." demiştir. Atatürk'ün bu tarihi emri doğrultusunda, 30 Mayıs 1926 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanan 877 sayılı kanunla, 26 Haziran 1926 yılında Çumra resmen ilçe merkezi haline getirilmiştir. 1936 ve 1950 yıllarında Balkanlar'dan gelen soydaş göçmenlerin yanı sıra Hadim, Bozkır ve Ermenek gibi çevre ilçelerden gelen nüfus ile bölgenin demografik yapısı hızla büyümüştür.
Doğal Obruklar ve Sanayi Tesisleri
Çumra coğrafyası, kendine has jeolojik oluşumları ve sanayi adımlarıyla da ön plana çıkmaktadır. İlçenin en dikkat çekici doğal oluşumlarından bazıları, Apasaraycık mahallesinin 2 km güneybatısında yer alan Apasaraycık Obruğu ile Gökhüyük mahallesinin hemen yanında bulunan Gökhüyük (Tımraş) Obruğu'dur. Tarımsal faaliyetlerin yanında endüstriyel gelişimini de sürdüren ilçede, Mayıs 1989 tarihinde kurulan Anadolu Efes Malt Fabrikası da önemli bir sanayi unsuru olarak faaliyet göstermektedir.