Urartulardan Osmanlı'ya Çukurca'nın Köklü Tarihi
Hakkâri ilinin en az nüfusa sahip ilçesi olan Çukurca (Kürtçe adıyla Çelê), Doğu Anadolu Bölgesi'nin en güney ucunda yer alan son derece köklü bir yerleşim yeridir. Bölgenin geçmişi incelendiğinde Çukurca'nın, Urartu Uygarlığı'nın ilk yerleşim alanlarından biri olduğu bilinmektedir. Tarih boyunca birçok medeniyete ev sahipliği yapan bu bölge, Abbasiler döneminde 'mir' adı verilen dini, siyasi ve askeri şeflikle yönetilmiştir. Selçuklu Hanedanı döneminde İmadiye Beyliği'ne bağlanan ilçe, daha sonraki süreçte Osmanlı Devleti döneminde ise Hakkâri Beyliği'ne tabi olmuştur. I. Dünya Savaşı yıllarında Ruslar ve Nasturiler tarafından tahrip edilen Çukurca, Musul sorunu ile jeopolitik açıdan büyük önem kazanmıştır. İlçe, 1926 yılında imzalanan Ankara Antlaşması ile Türkiye topraklarına dahil edilmiş ve nihayet 1953 yılında 6068 Sayılı Kanunla resmi olarak ilçe statüsünü kazanmıştır.
Doğu Anadolu'da Bir Mikroklima: Coğrafya ve İklim
Çukurca, 725 km²lik yüzölçümü ve deniz seviyesinden ortalama 1.309 metre yüksekliği ile etrafı Yüksekova, Hakkâri merkez, Beytüşşebap, Uludere ve Irak sınırıyla çevrili dağlık bir coğrafyada konumlanmıştır. Bölgedeki rakımın çevre ilçelere göre daha az olması, buraya eşsiz bir iklim özelliği kazandırmaktadır. Çukurca'da kış mevsimi görece oldukça ılıman geçmektedir. Kış aylarında kar örtüsü son derece incedir ve genellikle mart ayının gelmesiyle beraber tamamen eriyip kaybolmaktadır. Baharın oldukça erken başladığı bu özel ilçede, Doğu Anadolu Bölgesi'nin genel iklim yapısından farklı olarak, sıcak hava koşullarını seven incir ve nar gibi meyveler başarıyla yetiştirilmektedir. Yaz ayları ise son derece yağışsız, kuru ve sıcak bir havayla geçmektedir.
Sosyal Hayat, Eğitim ve Kültürel Değerler
Çukurca ilçesi, sınır bölgesine yakın konumu sebebiyle tarihi boyunca önemli süreçlerden geçmiş olsa da sosyal yaşamını canlı tutmaktadır. Eğitim altyapısına büyük önem verilen ilçe merkezinde; üç ilköğretim okulu (biri yatılı), bir anaokulu, bir lise ve bir Halk Eğitim Merkezi aktif olarak hizmet vermektedir. İlçeye bağlı çevre köylerde ise biri yatılı olmak üzere toplam 10 ilköğretim okulu bulunmakta ve çevre bölgelerdeki çocukların eğitim ihtiyaçları karşılanmaktadır. Ayrıca ilçenin köklü dini ve mimari geçmişinin en önemli simgelerinden biri olarak kabul edilen tarihi Emir Şaban Camii de Çukurca'nın görülmeye değer en kıymetli kültür varlıkları arasında yer almaktadır.