Kayseri'nin Doğal ve Tarihi Bir Köşesi: Çubukharmanı
Kayseri ilinin Yahyalı ilçesine bağlı olan Çubukharmanı Mahallesi, Akdeniz Bölgesi sınırları içerisinde, deniz seviyesinden 1452 metre yükseklikte konumlanmış tarihi bir yerleşim yeridir. Kayseri il merkezine 170 kilometre, Yahyalı ilçe merkezine ise 60 kilometre mesafede bulunan mahalle, doğası ve coğrafi yapısıyla dikkat çekmektedir.
Tarihsel Yolculuk ve İdari Değişimler
Çubukharmanı'nın kuruluşu 1900'lü yıllara kadar uzanmaktadır. İlk olarak Büyükçakır mahallesinden ayrılarak şimdiki yerinden yaklaşık 5 kilometre uzaklıkta, Zamantı Irmağı kenarında yerleşim kuran köy halkı, 1920'li yıllarda bugünkü konumuna taşınmıştır. İdari olarak hareketli bir geçmişe sahip olan yerleşim, sırasıyla Adana'nın Karaisalı ve Feke ilçelerine bağlı kalmış, en nihayetinde 1968 yılında Kayseri'nin Yahyalı ilçesine bağlanmıştır. Çevredeki 7 köyle birlikte bölge nüfusunu oluşturan halk Varsak Türkmenleri kültürüne sahiptir.
Geleneksel Ticaret ve Yaşam Kültürü
Mahallenin geçmişi incelendiğinde, 19. yüzyıl ve 20. yüzyılın başlarında köy halkının ekonomik olarak Çukurova bölgesine bağlı olduğu görülür. O dönemlerde köy sakinleri, özellikle Adana'nın Kozan ilçesine giderek pazar yapar ve ihtiyaçlarını bu bölgeden karşılardı. Bu hareketlilik, köyün Akdeniz kültürüyle olan bağlarını tarih boyunca güçlü tutmuştur.
Toprak Altındaki Kayıp Şehir Rivayeti
Çubukharmanı'nı en gizemli kılan unsur, altında yattığı söylenen kadim bir kentin varlığıdır. Yerel rivayete göre, köyün şu anki yerleşim alanının altında büyük bir tarihi şehir bulunmaktadır. Yaşanan büyük bir heyelan sonrasında bu antik kentin toprak altında kaldığı ve zamanla köy halkının buraya yerleştiği anlatılmaktadır. Köyün büyükleri, geçmişte büyük sel felaketleri ya da toprak aşınmaları neticesinde yer altından çıkan, boyası hâlâ sapasağlam duran taştan duvarlara şahit olduklarını belirtmektedirler.