Sinan Paşa Külliyesi'nin Tarihi
Sinan Paşa Külliyesi, Çorum'da Sinan Paşa tarafından 1506-1507 yılları arasında yaptırılmıştır. Güvenlik amacıyla etrafı surlarla çevrilen külliyenin avlusunda bir kitabe yer almaktadır. Surların 1758-1759 yılları arasında Serdarzâde Elhac Mahmud tarafından inşa edildiği bilinmektedir. 1943 yılında meydana gelen deprem nedeniyle zarar gören cami ve han bölümleri, sonrasında yeniden onarılmıştır.
Mimari Özellikleri ve Cami Bölümü
Taş ve molozlar kullanılarak inşa edilen külliyenin ana girişi kuzey cephede yer almakta olup eski yapılıdır. Avluya ayrıca batı, doğu ve yan cephelerde bulunan kapılardan da giriş sağlanabilmektedir. Caminin harimi ahşap tavanla örtülü olup, sekizgen kaideli bir kubbeye sahiptir. Sade bir süslemeye sahip olan caminin mihrabı beş köşelidir. Yapının aydınlatılması için iki adet pencere bulunur. Caminin kuzeybatısında konumlanan minare kesme taştan yapılmıştır; kuzeyde yer alan girişi basık kemerlidir ve günümüzde yol seviyesinin altında kalmıştır. Minarenin çatısı eğimlidir ve yapının örtülü beş kubbeli olarak bilinen özellikleri mevcuttur.
Han ve Hamam Bölümleri
Külliye içerisinde yer alan dikdörtgen yapılı han, doğu-batı doğrultusunda uzanmaktadır ve günümüze sadece iki adet duvarı ulaşabilmiştir. Moloz taşlar ile inşa edilen hanın batı cephesinde mazgallar, güney duvarında ise dört adet ocak bulunur. Han içerisinde buraya gelen misafirlerin konaklaması için birçok oda yer almaktadır. Külliyenin güneyinde yer alan hamam bölümünde ise ılıklık ve hela kısımları yer alır. Kesme ve moloz taşlar ile inşa edilmiş olan bu bölümün girişinde bir ocak ve niş bulunmaktadır.
Külliyenin Özgün Planı
Sinan Paşa Külliyesi günümüze tamamen orijinal hali ile ulaşamamış olsa da, yapılan araştırmalar sonucunda yapının dört yarım kubbeli merkezi plana sahip olduğu kabul edilmiştir. Külliye, özellikle camisiyle bu planda ele alınan yapılar arasında önemli örneklerden biri olarak kabul edilmektedir.