Çineköy Yazıtı ve Keşif Süreci
Çineköy yazıtı, Hiyeroglif Luvi ve Fenike dillerinde yazılmış iki dilli eski bir yazıttır. Bu eşsiz tarihi eser, Adana şehrinin yaklaşık 30 km güneyinde yer alan Çine Köyü yakınlarında 1997 yılında gün yüzüne çıkarılmıştır. Keşfedildiği tarihten itibaren arkeoloji dünyasında büyük bir heyecan uyandıran bu önemli eser, günümüzde Adana Arkeoloji Müzesi bünyesinde sergilenmektedir.
Anıtın Yapısı ve Fırtına Tanrısı Tarhunza
Yazıt, Fırtına Tanrısı Tarhunza'yı temsil eden bir heykeli taşımakta olan ve iki boğa tarafından çekilen bir araba şeklinde yapılmış görkemli bir kaidenin üzerine işlenmiştir. Bu etkileyici kaidenin dört bir yanına kazınarak işlenen iki dilli metinler, esere büyük bir tarihi ve dilbilimsel değer katmaktadır. Eser, MÖ 8. yüzyılın ikinci yarısında hüküm sürmüş olan Geç Hitit krallığı Kue dönemine tarihlenmektedir.
Tarihsel Önemi ve Kral Warika
Yazıtın sahibi, antik kaynaklarda adı geçen Hiyawa kralı (veya yöneticisi) Warika'dır. Metinde Warika'nın Asurlular ile kurduğu iyi ilişkilerden bahsedilmektedir. Araştırmacılar, yazıtta adı geçen Warika'nın, Asur kralı II. Sargon dönemine ait tarihi dokümanlarda bahsedilen Kue (Quwe) ülkesi kralı Urikki ile aynı kişi olduğunu değerlendirmektedir. Bu durum, dönemin bölgesel diplomasisi ve krallıklar arası ilişkileri hakkında çok değerli bilgiler sunmaktadır.
Mopsos Hanedanı ve Bilimsel Çalışmalar
Çineköy Yazıtı, yapısal ve içeriksel özellikleri bakımından daha önceden keşfedilen ünlü Karatepe Yazıtı ile büyük bir benzerlik göstermektedir. Her iki yazıtta da adı geçen ve Luvice metinde Muksa, Fenikece metinde ise Mopsos (mps) şeklinde okunan hanedan, antik çağların efsanevi karakteri Mopsos ile ilişkilendirilmiştir. İlk olarak 1999 yılında bilim dünyasına bildirilen bu önemli bulgu üzerine 2000, 2007, 2012, 2015 ve 2017 yıllarında kapsamlı bilimsel çalışmalar ve yorumlamalar yapılmıştır.