Çaycuma'nın Coğrafi Konumu ve Doğal Yapısı
Çaycuma, Türkiye'nin Karadeniz Bölgesi'nde yer alan Zonguldak ilinin bir ilçesidir. Zonguldak il merkezinin doğusunda konumlanan ilçenin kuzeyinde Karadeniz, doğusunda Bartın, güneyinde ise Devrek yer almaktadır. Toplam yüzölçümü 492 km² olan ilçenin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 36 metredir. Çaycuma, Filyos Çayı ve bu çayın oluşturduğu vadi üzerine kurulmuştur. Dağlık ve engebeli bir arazi yapısına sahip olan ilçenin en büyük yükseltisi ise Balat Dağı'dır.
Tarihçe ve Çaycuma İsminin Kökeni
Osmanlı döneminde köylerden Filyos Çayı kenarında kurulan bölge pazarına giden insanların söylediği "Çaya cumaya gidiyorum" ifadesi zamanla kaynaşarak yerleşimin adına dönüşmüş ve Çaycuma şeklini almıştır. Bu söylem, 1911 yılında ilçenin adının Samsun'daki Çarşamba ile karıştırılması sebebiyle resmi olarak Çaycuma olarak değiştirilmesine yol açmıştır. Yazılı kaynaklara ve salnamelere göre Çaycuma; 19. yüzyılda Kastamonu Vilayeti Çarşamba (Devrek) kazasına, 1873'te Bartın'a, 1902'de ise Çarşamba Nahiyesi olarak Zonguldak'a bağlanmıştır. 1944 yılında Devrek'e bağlı bir nahiye iken ilçe konumuna getirilmiştir. Ayrıca 1927 yılında İsveçli NOHAB şirketine ihale edilen Filyos - Kırıkkale/Irmak demiryolu hattı üzerindeki istasyonlardan biri oluşu ilçenin gelişimini olumlu etkilemiştir.
Çaycuma Ekonomisi ve Sanayi Altyapısı
İlçede temel ekonomik etkinlik tarımdır. Zonguldak ilinde tarım alanları sınırlı olmasına rağmen, Filyos Çayı boyundaki verimli ovalar bitkisel üretim bakımından önem taşır. Bu verimli ovalarda mısır, sebze ve meyve üretimi yapılmaktadır. Hayvancılıkta ise özellikle manda yetiştiriciliği ilçede öne çıkan tarımsal faaliyetlerdendir. Karadeniz kıyısındaki Hisarönü'nde balıkçılık gelişmiş olup, avlanan balıklar büyük ölçüde İstanbul'a gönderilmektedir. Çaycuma, çevresindeki yoğun kırsal nüfusa hizmet veren bir pazar niteliğindedir. İlçedeki en önemli sanayi kuruluşu 1970'te açılan ve Türkiye'nin üçüncü büyük kâğıt fabrikası olan SEKA Çaycuma Kağıt Fabrikası'dır. Bu fabrika özelleştirme kapsamında OYAK'a satılarak "OYKA Kağıt Fabrikası" adını almıştır. Fabrikanın üretimi Bartın Limanı'ndan sevk edilmektedir. Ayrıca ilçede yağ, un, bisküvi, şekerleme gibi gıda maddeleri üreten imalathaneler, kereste, bıçkı, hızar atölyeleri ve maden işçileri için özel ayakkabılar üreten küçük iş yerleri bulunmaktadır. Bölgedeki diğer iki önemli sektör ise tekstil ve inşaattır. Organize Sanayi Bölgesinde çok sayıda tekstil fabrikası yer alırken, inşaat sektöründe Perşembeli iş adamlarının büyük yatırımları bulunmaktadır. Filyos beldesinde de Sümerbank Filyos Ateş Tuğlası Fabrikası faaliyet göstermektedir.
Geleceğe Yönelik Projeler, Ulaşım ve Eğitim
Osmanlı döneminde büyük bir yerleşim yeri olmayan Çaycuma, Cumhuriyet döneminde özellikle son zamanlarda bulunan doğalgaz yatakları ve Filyos limanı projesi sayesinde Türkiye'nin önemli ekonomik bölgelerinden biri olmaya adaydır. Karadeniz'de keşfedilen doğalgaz yatakları ve Türkiye'nin önemli kuvarst kristali yatakları da bu ilçede yer almaktadır. Çaycuma'nın Saltukova beldesinde bulunan Zonguldak Havalimanı, Türk Hava Yolları aracılığıyla haftanın üç günü İstanbul Havalimanı'na iç hat uçuşları sunmakta, ayrıca göçmen nüfus nedeniyle Düsseldorf Havalimanı'na dış hat uçuşları gerçekleştirmektedir. İlçede eğitim alanında ise Bülent Ecevit Üniversitesi'nin Çaycuma Kampüsü ile kampüs bünyesinde yer alan Sakine-Şevki Yurtbay Araştırma Merkezi ve Gıda Mühendisliği binası yer almaktadır.