Van'ın Tarihi Hazinesi: Çavuştepe
Van il merkezine 27 kilometre, Gürpınar ilçe merkezine ise yalnızca 4 kilometre mesafede yer alan Çavuştepe, Doğu Anadolu Bölgesi'nin en köklü yerleşim alanlarından biridir. Günümüzde mahalle statüsünde olan bu tarihi yerleşim, geçmişten bugüne taşıdığı kültürel miras ve coğrafi önemiyle bölgedeki en dikkat çekici noktalardan biri olarak öne çıkmaktadır.
Urartu Dönemi ve Çavuştepe Kalesi
Yerleşimin doğusunda yükselen kayalık bir tepe üzerinde, Urartu tarihinin en görkemli yapılarından biri olan Çavuştepe Kalesi yükselmektedir. Bu tarihi kale, MÖ 764-735 yılları arasında hüküm süren Urartu Kralı II. Sarduri tarafından inşa ettirilmiştir. Kale, Urartu mimarisinin ve askeri dehasının somut bir göstergesi olarak günümüze kadar ulaşan en önemli tarihi değerlerden biridir.
Osmanlı'dan Cumhuriyet'e Nüfus ve İdari Yapı
Tarihi kaynaklarda eski adı Asbaşin veya Aspeşin olarak geçen yerleşim, yüzyıllar boyunca çok kültürlü bir yapıya sahiplik yapmıştır. 1836 ve 1837 yıllarına ait Osmanlı nüfus defteri kayıtlarına göre, o dönem Havasor (Gürpınar) nahiyesine bağlı olan Aspeşin köyünde 19 hanede 59 Müslüman erkek ve 21 hanede 49 Hristiyan (Ermeni) erkek olmak üzere toplam 40 hanede 108 erkek nüfus bulunmaktaydı. Bu dönemde köydeki Hristiyan nüfus içerisinde 1 kişinin de papaz olarak görev yaptığı kayıtlara geçmiştir.
Cumhuriyet Dönemi Nüfus ve İsim Değişikliği
Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulmasının ardından da idari olarak Havasor kazasına bağlı kalmaya devam eden Asbaşin yerleşimin adı, 1959 yılında 7267 sayılı kanunla "yabancı kökten geldiği ve iltibasa (karışıklığa) yol açtığı" gerekçesiyle resmi olarak Çavuştepe şeklinde değiştirilmiştir. Köy, 1960 yılı genel nüfus sayımından itibaren kayıtlarda bu yeni ismiyle anılmaya başlanmıştır. 2000 yılı verilerine göre mahallede 701 kişilik bir nüfus ikamet etmektedir.