Bursa ilinin İnegöl ilçesine bağlı bir mahalle olan Çavuşköy, Marmara Bölgesi sınırları içerisinde yer alan ve Osmanlı Devleti'nin kuruluş yıllarına uzanan köklü geçmişiyle öne çıkan tarihi bir yerleşim yeridir. Köy, adını ve tarihi önemini Ertuğrul Gazi ile Osman Gazi'nin en önemli silah arkadaşlarından biri olan Samsa Çavuş'tan almaktadır.
Osmanlı'nın İlk Çavuşu: Samsa Çavuş
Osmanlı Devleti'nin kuruluşunda üstün hizmetleri geçmiş olan Samsa Çavuş'un doğum yeri ve tarihi kesin olarak bilinmemektedir. Bununla birlikte, Osmanlı tarihinde "çavuş" unvanını kullanan ilk şahsiyet olma özelliğine sahiptir. Lefke ve Mekece bölgeleri fethedildikten sonra, bu toprakların muhafazası amacıyla Yenişehir suyunun Sakarya Nehri'ne döküldüğü bölgede küçük bir hisar yapılmış ve bu stratejik kalenin kumandanlığı bizzat Samsa Çavuş'a verilmiştir.
Bizans Sınırındaki Uç Beyliği ve Türbe
Osman Gazi, Bizans sınır hattı üzerinde güvenliği sağlamak amacıyla uç beylikleri teşkil ettiğinde, bu uç beyliklerinden birinin liderliğine Samsa Çavuş'u tayin etmiştir. Milletine hayatı boyunca büyük hizmetler sunan Samsa Çavuş, ömrünün son yıllarını günümüzde adı Çavuşköy olan bu mahallede geçirmiş ve burada vefat etmiştir. İnegöl ilçesine bağlı olan Çavuşköy'de kendisine ait olan mezarın üzerine bir türbe inşa edilmiştir.
Çavuşköy'ün Coğrafi Konumu
Tarihi dokusunun yanı sıra coğrafi açıdan da ulaşılabilir bir konumda olan Çavuşköy, Bursa il merkezine yaklaşık 52 kilometre uzaklıkta bulunmaktadır. Mahallenin bağlı bulunduğu İnegöl ilçe merkezine olan mesafesi ise sadece 13 kilometredir. Hem tarihi önemi hem de kültürel mirasıyla bölgede ziyaret edilmeye değer önemli noktalardan biridir.