Gümüşhane ilinin Şiran ilçesine bağlı tarihi bir yerleşim yeri olan Çatmalar, Karadeniz Bölgesi'nin iç kesimlerinde, deniz seviyesinden 1510 metre yükseklikte konumlanmaktadır. Gümüşhane il merkezine 108 kilometre, Şiran ilçe merkezine ise sadece 8 kilometre mesafede yer alan bu huzurlu köy, bölgenin köklü geçmişini günümüze taşıyan önemli yerleşimlerden biridir.
Çatmalar'ın Tarihsel Serüveni ve Kelif Dönemi
Köyün bilinen en eski adı Kelif'tir. Yerleşim, Osmanlı İmparatorluğu döneminde oldukça erken tarihlerden itibaren kayıtlarda yer almaktadır. İlk olarak 1530 yılı Osmanlı tahrir defterinde "Kalif" adıyla, Şiryan (Şiran) nahiyesine bağlı bir köy olarak kaydedilmiştir. 1642 yılındaki avarız defteri kayıtlarına göre ise köyde avarıza konu olan 3 Hristiyan hanesi bulunmakta, ancak bu dönemde Müslüman bir nüfusun varlığı kayıtlarda görünmemektedir.
Nüfus Yapısının Değişimi
19. yüzyıla gelindiğinde köyün demografik yapısında belirgin bir değişim gözlemlenmektedir. 1847 yılına ait verilerde, köyde "Kelif" adıyla 6 Müslüman hanesinde 20 erkek nüfusun yaşadığı belirtilmiştir. 1876 yılı Trabzon Salnamesi kayıtlarına göre ise köyün nüfusu artış göstermiş ve tamamı Müslümanlardan oluşan 12 hanede 37 erkek nüfusun ikamet ettiği belgelenmiştir. Köy, Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşunun ardından da "Kelif" adıyla Şiran ilçesinin bir köyü olarak idari yapısını sürdürmüştür.
Cumhuriyet Dönemi ve Çatmalar İsmi
Cumhuriyet döneminde uzun yıllar boyunca "Kelif" olarak anılmaya devam eden yerleşimin adı, 1950'li yılların sonuna doğru yapılan düzenlemeler çerçevesinde değiştirilmiştir. Köy, 1960 yılı genel nüfus sayımından itibaren resmi kayıtlarda günümüzdeki ismi olan Çatmalar adıyla anılmaya başlanmıştır. Son yıllardaki nüfus verileri incelendiğinde dalgalı bir seyir izleyen Çatmalar, 2020 yılı verilerine göre 33 kişilik toplam nüfusa ev sahipliği yapmaktadır.