Çatalzeytin, Türkiye Cumhuriyeti'nin Karadeniz Bölgesi'nde yer alan Kastamonu ilinin tarihi ve coğrafi zenginlikleriyle dikkat çeken bir kıyı ilçesidir. Deniz seviyesinden ortalama 12 metre yükseklikte kurulu olan bu şirin ilçe; kuzeyinde Karadeniz, güneyinde Taşköprü ve Devrekani, doğusunda Sinop'un Türkeli ilçesi, batısında ise Abana ve Bozkurt ilçeleri ile çevrilidir. Kastamonu il merkezine 100 kilometre, Ankara'ya 350 kilometre ve İstanbul'a 650 kilometre uzaklıkta bulunan ilçeyi, komşu il Sinop'tan doğu sınırındaki Karadeniz'e dökülen Akçay ayırmaktadır. Toplam yüzölçümü 272 km² olan bu doğa harikası yerleşim, sakin ve huzurlu atmosferiyle bilinmektedir.
Çatalzeytin'in Tarihsel Derinliği ve Cinolis Antik Kenti
İlçe merkezinin kesin kuruluş tarihi bilinmemekle birlikte, yerleşimin yaklaşık 5 kilometre batısındaki tepelik alanda yer alan Cinolis (Ginolu) antik yerleşiminin tarihi Milattan Önce 4. yüzyıla kadar uzanmaktadır. Roma döneminde oldukça etkin bir yerleşim noktası olan Ginolu, Bizans döneminden itibaren önemini yitirmeye başlamıştır. Bölgenin geçmişte Ceneviz ve Venedik ticaret yerlerinden biri olduğu bilinmektedir. Nitekim 16. yüzyıla tarihlenen bir Venedik haritasında Ginopoli (Cinolis) yakınlarında gösterilen "Ginnoli" adlı ikinci bir yerleşimin, günümüz Çatalzeytin ilçesiyle doğrudan ilişkili olduğu düşünülmektedir.
Beylikler Dönemi ve Türk Hâkimiyeti
Anadolu Selçukluları döneminde Muzaffereddin Yavlak Arslan öncülüğünde Türklerin hâkimiyetine giren yöre, bir süre sonra Çobanoğulları Beyliği topraklarına katılmıştır. Çobanoğulları'nın zayıflamasıyla birlikte 14. yüzyıl başından itibaren Candaroğulları hâkimiyetine geçmiştir. 1404 yılında Timur ile görüşmek amacıyla seyahat eden Papalık elçisi Clavijo, Ginolu'ya (Quinoli) uğramış ve buranın İsfendiyar adlı bir beyin idaresinde olduğunu not etmiştir. Nihayetinde 1461 yılında Kastamonu ile birlikte Çatalzeytin yöresi भी Osmanlı hâkimiyetine dâhil olmuştur.
Osmanlı'dan Cumhuriyet'e İdari Yapı
Osmanlı yönetimi altında 15. ve 16. yüzyıllarda Devrekani kazasının Ginolu Sahili Divanına bağlı olan bölge, 17. yüzyılda Çatalzeytin adıyla köy ve nahiye statüsü kazanmıştır. 1844-45 yıllarına ait Temettuat Defterinde Ginolu kazasına bağlı Çatalzeytin Divanında 39 hane kaydedilmiştir. 1896 tarihli Kastamonu Vilâyet Salnâmesi'nde ise Abana nahiyesine bağlı, 82 hanede 522 kişinin yaşadığı bir köy olarak geçmektedir. Cumhuriyetin ilanıyla İnebolu'ya bağlı bir nahiye olan yerleşim, Abana'nın 1945'te ilçe olmasıyla buraya bağlı bir bucak yapılmış; en nihayetinde 1 Haziran 1954 tarihinde 6324 sayılı kanunla 22 köyün bağlandığı müstakil bir ilçe konumuna getirilmiştir.