Erzurum'un Yüksek Değerli İlçesi: Çat
Erzurum ilinin güneyinde, Erzurum-Bingöl kara yolu üzerinde yer alan Çat, deniz seviyesinden ortalama 1.918 metre yüksekliğiyle dikkat çeken tarihi ve coğrafi bir ilçedir. İl merkezine 52 kilometre mesafede konumlanan ilçe, volkanik ve kayalık yapısı, etrafı tepelerle çevrili engebeli yüksek platoları ile Doğu Anadolu'nun karakteristik arazi yapısını yansıtmaktadır. Toplam 1.448 kilometrekarelik bir yüzölçümüne sahip olan Çat, doğusunda Tekman, batısında Tercan, kuzeyinde Erzurum merkez, güneyinde ise Bingöl'ün Karlıova ve Yedisu ilçeleriyle komşudur. Ulaşım açısından büyük önem taşıyan ve 1986 yılında hizmete giren Erzurum-Bingöl Karayolu ilçenin içinden geçmektedir.
Osmanlı Sipahilerinden Günümüze Tarihsel Yolculuk
Çat ilçesinin kökleri 18. yüzyıl başlarına kadar uzanmaktadır. İlçe, ilk olarak Osmanlı sipahileri tarafından bugünkü ilçe merkezine 17 kilometre uzaklıkta bulunan Yavi mahallesi civarında kurulmuştur. Birinci Dünya Savaşı'nın ardından idari yapısı değişen yerleşim, önce Kığı ilçesine, ardından coğrafi konumunun getirdiği gerekliliklerle Tercan ilçesine bağlanmıştır. Yavi'nin bucak merkezi olduğu dönemlerin sonrasında, 1937 yılında Aşağıçat köyü ilçe merkezi haline getirilmiştir. 1939'da idari olarak Aşkale ilçesine, 1943'te ise merkez ilçeye bağlanan yerleşim, 1946 yılında Oyuklu mahallesi adı altında Erzurum iline bağlanmış; nihayetinde 1954 yılında Oyuklu köyü, Çat adı altında bağımsız bir ilçe merkezi statüsü kazanmıştır.
Sert İklim Şartları ve Deprem Riski
Tipik bir karasal iklimin hüküm sürdüğü Çat ilçesinde kış mevsimi oldukça şiddetli ve soğuk geçerken, yaz ayları sıcak ve kurak geçmektedir. Yağışların genellikle bahar aylarında yoğunlaştığı ilçede, kış sıcaklıkları ortalama -10°C ila -18°C civarında seyreder ve zaman zaman -35°C ile -40°C seviyelerine kadar düşer. Yoğun kar yağışı ve tipi, kış aylarında bazı mahallelerin merkezle olan bağlantısını geçici olarak kesebilmektedir. Coğrafi ve jeolojik yapısı bakımından büyük önem taşıyan ilçe, Doğu Anadolu Fay Sistemi ve Kuzey Anadolu Fay Sistemi üzerinde yer almaktadır. Bu kritik konum sebebiyle Çat, birinci derecede deprem tehlikesine sahip bölgeler arasında yer almaktadır.
Temel Geçim Kaynağı: Tarım ve Hayvancılık
Sert geçen karasal iklim şartları ve engebeli arazi yapısı nedeniyle sanayi faaliyetlerinin gelişemediği Çat'ta, halkın temel geçim kaynağını tarım ve hayvancılık oluşturmaktadır. Geniş platolara yayılan ancak fazlaca düzgün arazisi bulunmayan ilçenin toprakları kısmen çorak ve tuzlu bir yapıya sahiptir. Çat ilçesine bağlı toplam 43 köy (mahalle) bulunmakta olup, kırsal yaşam ve hayvancılık kültürü ilçenin sosyo-ekonomik yapısını şekillendirmektedir. Coğrafi zorluklara rağmen Erzurum ile Bingöl arasındaki transit yol güzergahı üzerinde bulunması, ilçeye lojistik açıdan bölgesel bir hareketlilik kazandırmaktadır.