Çandır'ın Coğrafi Konumu ve Genel Özellikleri
Çandır, Yozgat ilinin güneydoğusunda yer alan ve il genelinde nüfusu en az olan sakin bir ilçedir. Etrafı Çayıralan, Boğazlıyan ve Felahiye ilçeleriyle çevrili olan Çandır, 205 km²lik bir yüzölçümüne sahiptir. Deniz seviyesinden ortalama 1.221 metre yükseklikte konumlanan ilçe merkezi, çevresi yüksek olmayan tepelerle ve bu tepelerin küçük dere ile çaylarla parçalanması sonucu oluşan platolarla çevrili düz bir alana kurulmuştur.
Köklü Tarihi Geçmişi ve Adının Hikayesi
İlçenin tarihi hakkında kesin yazılı belgeler bulunmamakla birlikte, yapılan araştırmalar bölgenin Hititler dönemine kadar uzanan eski bir yerleşim yeri olduğuna işaret etmektedir. Bizans döneminde de önemini koruyan Çandır, zaman içerisinde sırasıyla Selçuklu Hanedanı ve Anadolu beyliklerinden Dulkadiroğulları tarafından yerleşim yeri olarak yurt edinilmiştir. Çandır adının rivayete göre, geçmiş dönemlerde "can kadar güzel, can gibi değerli" anlamına gelen "Candır" kelimesinin zamanla değişime uğramasıyla ortaya çıktığı söylenmektedir. Tarih boyunca yerleşim yeri olma özelliğini kesintisiz sürdüren bölge, 1930 yılında belediye, 1948 yılında bucak ve nihayet 20 Mayıs 1990 tarihinde ilçe statüsü kazanmıştır. 15 Temmuz 1991'de ilk kaymakamın göreve başlamasıyla bu idari statü fiilen yürürlüğe girmiştir.
Benzersiz Coğrafi Değerleri ve Karasal İklimi
İç Anadolu Bölgesi'nin Orta Kızılırmak Bölümünde yer alan Çandır'da sert bir karasal iklim hüküm sürmektedir. Yaz aylarında sıcaklığın +35 dereceye kadar ulaştığı kurak dönemler yaşanırken, kış mevsimi oldukça soğuk (-37 °C'ye kadar) ve kar yağışlı geçmektedir. İl genelinde sisli gün sayısının en fazla olduğu ilçe unvanına sahip olan Çandır'da yağışlar en çok ilkbahar ve sonbahar aylarında yoğunlaşmaktadır. Bölgenin en yüksek noktası 1.607 metre rakımlı Gevencik Dağı olup; Güllü Dağı, Seğmen Tepe, Beş Tepeler, Akbayır ve Kel Dağı ilçenin diğer önemli engebelerini oluşturur. İlçenin topraklarını Çokradan kasabasından gelen Mera Çayı ile orman köylerinden doğan Kozan Çayı sulamaktadır. Bu iki akarsu ilçe sınırlarında birleşerek batıdaki Uzunlu Barajı'na dökülmektedir. Ayrıca sulama amacıyla İğdeli köyünde inşa edilmiş olan İğdeli Sulama Göleti de bölge tarımı için büyük önem taşımaktadır.
Tarım, Hayvancılık ve Simgesel "Girabolu Diyarı"
Çandır halkının temel geçim kaynağını tarım, hayvancılık ve yurtdışı işçiliği oluşturmaktadır. Geniş meralarında koyun ve sığır sürülerinin beslendiği ilçede, son yıllarda besi hayvancılığı da gelişim göstermektedir. Tarımsal faaliyetlerde buğday, arpa, yulaf, çavdar, ayçiçeği, patates ve sebze üretiminin yanı sıra; fiğ, yonca ve korunga gibi yem bitkileri ekilmektedir. Sulanabilen vadi boylarında ise ceviz, badem, ayva, elma, kayısı ve vişne ağaçları yetiştirilmektedir. Çandır'ı asıl özel kılan ve ilçenin simgesi haline gelen değer ise başta "adalar mevkii" olmak üzere ilçenin dört bir yanında yetişen şifalı girabolu meyvesidir. Öyle ki bu meyve, Çandır Belediyesi ve Çandır Kaymakamlığı'nın resmi logolarında dahi yer almakta ve ilçe geniş kitleler tarafından "Girabolu Diyarı" olarak anılmaktadır.