Çanakkale Şehitleri Anıtı'nın Tarihi ve Önemi
Çanakkale Şehitleri Anıtı, Çanakkale il ve Eceabat ilçe sınırları içindeki Gelibolu Yarımadası'nda, Çanakkale Boğazı'nın ucunda Morto Koyu önündeki Hisarlık Tepe üzerinde yer alan anıttır. 1915 yılında I. Dünya Savaşı sırasında Çanakkale Savaşları'nda hayatını kaybeden Türk askerlerin anısına yaptırılmıştır. Dört ayak ve bir kubbeden oluşan 41,7 metre yüksekliğindeki bu yapı, Feridun Kip, İsmail Utkular ve Doğan Erginbaş tarafından tasarlanmıştır. Temeli 17 Nisan 1954 tarihinde atılmış ve 21 Ağustos 1960 tarihinde ziyarete açılmıştır.
Zorlu İnşaat Süreci ve Yardım Kampanyaları
I. Dünya Savaşı sonrasında Gelibolu Yarımadası'nda İngiliz, Fransız ve Yeni Zelandalılar kendi mezarlık ve abidelerini inşa ederken Türk şehitleri için uzun süre bir abide dikilememiştir. 1943 yılında Millî Savunma Bakanlığı tarafından açılan yarışmayı Feridun Kip, Doğan Erginbaş ve İsmail Utkular'ın projesi kazanmış, ancak mali imkansızlıklar sebebiyle inşaata başlanamamıştır. Millî Türk Talebe Birliği'nin (MTTB) 1952 yılındaki başvurusu ile süreç yeniden hareketlenmiş ve temeli 17 Nisan 1954'te atılmıştır. İnşaat malzemelerinin kalitesizliği sebebiyle duraklayan ve bütçe yetersizliğinden yarım kalan abide için Milliyet gazetesinin 18 Ocak 1958'de başlattığı yardım kampanyasıyla halktan 1 milyon 686 bin 251 lira toplanmıştır. Gövde inşaatı 18 Eylül 1959'da tamamlanan anıt, 21 Ağustos 1960'ta dönemin Genelkurmay Başkanı Orgeneral Cevdet Sunay tarafından açılmıştır.
Mimari Yapısı ve Sembolik Detayları
Anıt, 25x25 metre boyutlarındaki bir kaide üzerine kurulmuş 4 ayak üstünde yükselmekte ve tümüyle 625 metrekarelik bir alanı kapsamaktadır. Tasarımcısı, Roma döneminden beri kullanılan zafer takı formunu farklı şekilde yorumladıklarını belirtmiştir. Uzaktan bakıldığında Mehmetçiğin "M" harfi şeklinde görünen anıtın tavan kısmına mozaikten Türk bayrağı işlenmiştir.
Anıt Alanı ve Çevresindeki Eserler
Anıtın yanında Mehmetçik Anıtı, Türk Bahçesi, Mustafa Kemal Çanakkale'de Anıtı, Yaralı Asker Anıtı, Meçhul Asker Kabri ve Türk Şehitliği yer almaktadır. 1971 yılında İngiliz Kraliçesi II. Elizabeth'in de katıldığı törenle açılan savaş müzesi daha sonra Kabatepe Müzesi'ne taşınmıştır. Anıt alanı, 1973 yılında milli park ilan edilen Gelibolu Yarımadası sınırlarında yer almaktadır.