Kayseri'nin Tarih Kokan Köklü İlçesi: Bünyan
Kayseri il merkezine 40 kilometre uzaklıkta, Koramaz Dağı'nın kuzey yamacına kurulmuş olan Bünyan, İç Anadolu Bölgesi'nin en özel köşelerinden biridir. Deniz seviyesinden ortalama 1.338 metre yükseklikte konumlanan bu tarihi ilçe, Erciyes Dağı'nın 40 kilometre kuzeydoğusunda yer almaktadır. Doğanlar, Samağır, Büyük Bürüngüz gibi kendine has dokuya sahip mahalle ve köyleriyle çevrili olan Bünyan; doğuda Pınarbaşı, güneyde Tomarza ve Talas, batıda Kocasinan ve Melikgazi, kuzeyde ise Sarıoğlan ve Akkışla ilçeleri ile komşudur. Karasal iklimin hüküm sürdüğü bu topraklarda, Sarımsaklı Çayı başta olmak üzere Topsöğüt Köyü, Taçın, Kahveci, Elbaşı, Samağır, Girveli, Çepil ve Yumra suları bölgeye hayat vermektedir.
Hititler'den Osmanlı'ya Uzanan Asırlık Tarih
Bünyan ve çevresindeki yaşam izleri son derece köklü bir geçmişe sahiptir. İlçe yakınlarındaki köylerde yer alan mağaralar ve kalıntılar, bölge tarihinin MÖ 4000-1200 yıllarına, yani Hititler dönemine kadar dayandığını somut bir şekilde göstermektedir. Tarih boyunca İran, Asur ve Roma kültürlerini bünyesinde barındıran bu coğrafya, Anadolu Selçuklu Devleti döneminde Türkleşmiştir. Bölge, 1515 yılında Yavuz Sultan Selim'in gerçekleştirdiği seferler neticesinde Osmanlı İmparatorluğu topraklarına katılmıştır. Eskiden adı Sarımsaklı olan yerleşim, 1895 yılında Sivas ilinin Pınarbaşı (Aziziye) ilçesinden ayrılarak "Bünyan-ı Hamid" (Hamid'in Yapısı) adıyla ilçe statüsü kazanmıştır. 1908 yılında II. Abdülhamid'in tahttan indirilmesiyle "Hamid" ismi kaldırılarak adı "Bünyan" olarak kalmış, 1912'de ise Sivas'tan ayrılarak Kayseri iline bağlanmıştır.
Görülmeye Değer Tarihi Yapılar ve Kervansaraylar
Bünyan, Hititler ve Selçuklular başta olmak üzere farklı medeniyetlerin izlerini taşıyan zengin tarihi eserlere ev sahipliği yapmaktadır. İlçenin en önemli tarihi mirasları arasında Büyük Bürüngüz köyündeki Daniş Ali Bey Camii ve Cami-i Kebir mahallesinde yer alan tarihi Bünyan Ulu Camii bulunmaktadır. Tarih meraklıları için Samağır köyündeki Abdurrahman Gazi Türbesi ve çevresindeki mağaralar, Kayabaşı Mağaraları, Doğanlar mahallesindeki Şammaspir Kilisesi, Karakaya'daki Seyit Halil Türbesi ve Yenice mahallesindeki tarihi Papaz Çeşmesi mutlaka görülmesi gereken yerler arasındadır. Ayrıca Selçuklu döneminin mimari şaheserleri olan kervansaray kültürünün en güzel örneklerinden Sultanhanı köyündeki Sultan Hanı ile Karadayı köyündeki Karatay Hanı da ilçenin anıtsal değerleri arasında yer almaktadır. İlçe merkezinde ve köylerde geleneksel mimariyi yansıtan, toprak örtülü eski konutlar ile günümüzde hâlâ konut olarak kullanılan tarihi "Konak" binası da sivil mimarinin en güzel örneklerindendir.
Doğal Dinlenme Alanları, Geleneksel El Sanatları ve Gilaboru
Bünyan, tarihi miraslarının yanı sıra eşsiz doğal güzellikleri ve yöresel lezzetleriyle de ziyaretçilerine keyifli anlar sunmaktadır. Sarımsaklı Çayı'nın çıkış noktası olan Pınarbaşı mesire alanı, Bünyan Belediyesi tarafından kurulmuş olan Kayaaltı Alabalık Üretme Çiftliği ve Kayseri-Malatya yolu üzerindeki Sultan Çiftliği Alabalık Tesisi, bölgenin piknik ve dinlenme noktalarındandır. İlçenin tarımsal ekonomisinde ve sağlığa sunduğu katkılarla ünlenen en önemli değeri ise halk arasında "Giraboğlu" olarak bilinen Gilaboru meyvesidir. Böbrek taşı problemleri ve idrar yolu rahatsızlıklarına iyi geldiği bilinen bu meyvenin üretiminin büyük bir kısmı bu ilçede yapılmaktadır. Aynı zamanda asırlardır süregelen ve her evde bir dokuma tezgahının bulunduğu şanlı bir zanaat olan ünlü Bünyan Halısı da ilçenin adını yurt genelinde ve yurt dışında duyuran en değerli kültürel simgelerinden biridir.