Bodrum Kalesi'nin Tarihi ve Kökeni
Muğla'nın Bodrum ilçesinde yer alan Bodrum Kalesi, yaklaşık olarak 1402 yılında St. Jean Şövalyeleri tarafından Aziz Peter Kalesi adıyla inşa edilmiştir. Kalenin yaptırılma nedeni, güçlenmekte olan Osmanlı Devleti tehdidine karşı şövalyelerin anakarada güvenli bir bölgeye ihtiyaç duymalarıdır. Kalenin yükseldiği bölgede Dorlar zamanından kalma savunma temelleri ile 11. yüzyıldan kalma küçük bir Selçuklu kalesi bulunmaktaydı. Kalenin inşasında baş müteahhit olarak Heinrich Schlegelholt görev almıştır. 1402-1522 yılları arasında St. Jean Şövalyeleri tarafından kontrol edilen kale, tek bir millet yerine İtalyan, Fransız, Alman ve İngilizlerin ortak eseridir. Kalenin şapeli 1406, İngiliz Kulesi 1413, ilk duvarları ise 1437 yılında tamamlamıştır.
Osmanlı Dönemi ve Tarihsel Gelişimi
Osmanlı Devleti'nin 15. yüzyıl boyunca gerçekleştirdiği saldırılara direnen kale, Cem Sultan'ın kardeşi II. Bayezid'a karşı yaptığı başarısız darbe girişimi sonrasında sığındığı yer olmuştur. Bodrum Kalesi, 1523 yılında Rodos Kuşatması sonucunda Kos ve Rodos ile birlikte Osmanlı egemenliği altına girmiştir. Bu gelişmeyle birlikte kaledeki şapel Süleymaniye Camii adıyla camiye dönüştürülmüş ve yapıya bir minare eklenmiştir. Osmanlı idaresindeki 400 yıl boyunca kale eski önemini yitirerek zaman zaman askeri üs ve hapishane olarak kullanılmıştır. Kalede bulunan çeşitli eser ve rölyefler, 19. yüzyılda Osmanlı izni ile İngiltere'deki British Museum'a götürülmüştür. Birinci Dünya Savaşı'nda bir Fransız savaş gemisinin açtığı ateşle minaresi yıkılan ve bazı kuleleri zarar gören kale, kısa süreli İtalyan hakimiyetinin ardından 1921 yılında İtalyan kuvvetlerinin çekilmesiyle boş kalmıştır. Savaştan sonra yaklaşık 40 yıl boyunca boş kalan kale, daha sonra müzeye dönüştürülmüştür.
Mimari Özellikleri ve Kuleler
İki liman arasında kayalık bir alan üzerinde kurulan kale, antik çağda ada iken daha sonra kente bağlanarak yarımada durumuna gelmiştir. Kare planlı olan Bodrum Kalesi, 180 x 185 metre ölçülerindedir. İç kale içinde değişik ülke adları verilmiş kuleler yer alır. En yüksek kule, deniz seviyesinden 47,50 metre yükseklikte olan Fransız Kulesi'dir. Diğer kuleler ise İtalyan Kulesi, Alman Kulesi, Yılanlı Kule ve İngiliz Kulesi'dir. Kalenin doğu duvarı dışında kalan bölümleri çift beden duvarları olarak takviye edilmiştir. İç kaleye 7 kapı geçilerek ulaşılır ve bu kapılar üzerinde haçlar, düz veya yatay bantlar, ejder ve aslan figürleri içeren armalar bulunur. İç kalede, şapelin altı da dahil olmak üzere 14 sarnıç vardır. Kale koruganı, çiftli duvarlar arası su hendeği, asma köprü, denetim kulesi ve II. Mahmut tuğrası kalenin dikkat çeken yerlerindendir. Kale, 19. yüzyıl sonunda hapishane olarak kullanıldığı dönemde eklenen bir hamam yapısı ile Osmanlı niteliği de kazanmıştır.
Bodrum Sualtı Arkeoloji Müzesi
Muğla'nın bu simge yapısı, 1960 yılından beri Sualtı Arkeoloji Müzesi olarak kullanılmaktadır. 33.5 dönüm genişliğindeki bir arazi üzerine kurulu olan kalede, eserler hem açık mekanlarda hem de çeşitli salonlarda sergilenmektedir. Müze koleksiyonları; Türk hamamı, Amphora sergilemesi, Doğu Roma Gemisi, Cam Salonu, Cam Batığı, Uluburun batığı, Sikke ve Mücevherat Salonu, Karyalı Prenses Salonu, İngiliz Kulesi, İşkence ve Katliam Odaları ile Alman Kulesi'nde ziyaretçilerle buluşmaktadır. Bodrum Sualtı Arkeoloji Müzesi, 1995 yılında katıldığı Avrupa'da Yılın Müzesi Yarışması'nda Özel Övgü ödülünü kazanmıştır.