Türkiye'nin En Büyük Tatlı Su Havzası
Beyşehir Gölü, Göller Yöresi'nde, Konya ve Isparta illeri topraklarında yer alan, Türkiye'nin üçüncü büyük gölü ve en büyük tatlı su gölüdür. Batı ve güneyinde Toros Dağları, doğusunda volkanik Erenler Dağı, kuzeybatı-güneydoğu yönünde ise Sultan Dağları ve Anamas Dağı ile çevrili tektonik bir çukurlukta konumlanmıştır. Deniz seviyesinden 1.123 metre yükseklikte bulunan gölün yüzey alanı, suların çekilmesine bağlı olarak değişiklik göstermekle birlikte 2011 yılı itibarıyla 663 kilometrekare olarak ölçülmüştür. Gölün kuzeyinde Şarkikaraağaç Ovası, güneyinde ise Beyşehir Ovası yer almaktadır.
Eşsiz Adaları ve Coğrafi Yapısı
Kuzeybatı-güneydoğu yönü boyunca uzanan gölün en geniş yeri doğu-batı hattında 24 kilometreye ulaşmaktadır. Doğu ve güney kesimlerinde derinliği 6 ila 7 metre arasında değişen Beyşehir Gölü'nün batı kesimlerinde derinlik 3 ila 5 metre arasındadır ve en derin noktası 10 metredir. Gölün bünyesinde İğdeli, Akburun, Uzunada, Kızkulesi, Mada, Yılanlı ve Külbent adası gibi adalar yer almaktadır. Gölün batı kıyıları yüksek ve dik olup bu bölgedeki Yenişar Ovası eğimin azaldığı yerlerde konumlanır. Daha alçak olan doğu ve güney kıyıların gerisinde ise Yeşildağ ve Kıreli ovaları uzanmaktadır.
Zengin Hidrografya ve Tarihsel Taşkınlar
Yaklaşık 5,4 milyar metreküp hacme sahip olan gölün havzası 4200 kilometrekaredir ve kendisinden 6-7 kat büyük bir alanın sularını toplamaktadır. Beyşehir Gölü; Yeşildağ Dere, Han Boğazı Dere ve Eflatun Dere gibi 30 kadar dere ve 16 adet havza ile beslenmektedir. Gölün fazla suları, doğal bir gideğen olan ve "Uluarık" olarak da adlandırılan Çarşamba Çayı aracılığıyla Suğla Gölü'ne dökülmektedir. Tarih boyunca önemli seviye değişimleri yaşayan gölde, 1501-1504 yılları arasında aşırı yağışlar nedeniyle büyük taşkınlar yaşanmış ve Konya Ovası sular altında kalmıştır. Bağdat Seferi sırasında gölün taştığını gören IV. Murat, suyun farklı bir yöne kanalize edilmesini emretmiştir. Ayrıca 1910-1911 yıllarında Konya Ovası Sulama projesinin uygulama hataları nedeniyle Bozkır, Seydişehir ve Beyşehir'e bağlı 30'a yakın yerleşim taşkınlardan olumsuz etkilenmiştir.
Biyoçeşitlilik ve Göçmen Kuşların Sığınağı
Beyşehir Gölü, zengin bir fauna çeşitliliğine ev sahipliği yapmaktadır. Göl sularında sazan, gövce tatlı su kefali, siaz, kaba burun, kaya balığı, yağca balığı, çöpçü balığı türleri ile ıstakoz ve kurbağa yaşamını sürdürmektedir. 2024 yılında araştırmacı Ersen Aydın Yağmur tarafından göl çevresinde Euscorpius Gulhanimae cinsi yeni bir akrep türü keşfedilmiştir. Ayrıca göl; küçük karabatak, bayağı kaşıkçı, Dalmaçya pelikanı, bayağı balaban, alaca balıkçıl, erguvani balıkçıl, pasbaş patka, gülen sumru, büyük cılıbıt, sakarca kazı, küçük sakarca kazı, sakarmeke, dikkuyruk, bayağı aynak gibi birçok göçmen su kuşunun avlanma, kışlama ve kamış adalarda kuluçkaya yatma merkezidir.
Konumu ve Ulaşım Alanları
İç Anadolu Bölgesi'nin batısına yakın bir konumda, Isparta ile Beyşehir arasında yer alan gölün çevresinde ulaşım sağlanabilecek önemli yerleşimler bulunmaktadır. Alanının yaklaşık %80'i Konya, %20'si ise Isparta il sınırları içerisinde kalan göle; Şarkikaraağaç, Hüyük, Beyşehir ve Yenişarbademli ilçeleri üzerinden erişim sağlanabilmektedir. Batı kıyısında dik dağların ve Yenişar Ovası'nın yer aldığı bölgede doğa ile iç içe vakit geçirilebilir.