Beşik - Sivritepe, Çanakkale İl merkezinin güneydoğusunda, Gelibolu ilçesine bağlı Yeniköy'ün yaklaşık 2 km. güney-güneybatısında yer alan bir höyüktür. Beşige Burnu'nun kuzeyinde konumlanan bu tepe, uzun bir dönem Beşiktepe olarak bilinmiştir. Günümüzde tescilli bir höyük durumundadır.
Kazı Çalışmaları ve Tarihçe
Troya ile ilgili birçok yayında sözü geçen höyük, Troya Savaşı kahramanlarından birinin mezar anıtı olarak tanıtılmıştır. Tepede ilk kazı çalışmaları 19. yüzyılın sonunda Schliemann tarafından tümülüsteki mezar odasına ulaşmak amacıyla yürütülmüştür. Daha sonra 1924 yılında W. Dörpfeld tarafından kazılan bölgede, esas kazılar 1983 yılından itibaren Manfred Korfmann başkanlığında Beşik - Yassıtepe Höyüğü ve Beşik – Mezarlık kazılarıyla birlikte 1987 yılına kadar sürdürülmüştür.
Tabakalanma ve Tahribat
Tümülüsün bulunduğu yerdeki ana kayanın kuzeydoğu ve kuzey kesiminde küçük bir köy yerleşmesi bulunmaktadır. Ancak üst kısımda gerçekleştirilen mezar tepesi çalışmaları nedeniyle tabakalar büyük ölçüde tahrip edilmiş, günümüze yalnızca 10–60 cm. kadar bir kültür dolgusu kalmıştır. Bu tahribat nedeniyle alanda net bir tabakalanmadan söz edilememektedir.
Buluntular ve Eski Yaşam İzleri
Belirtilen tahribata bağlı olarak bir mimari saptanamamıştır. Çanak çömlek buluntuları, yerleşmenin basit bir balıkçı köyü olduğu izlenimini vermektedir. Çok sayıda midye ve istiridye kabuklarına rastlanması da bu izlenimi desteklemektedir. Ele geçen çanak çömlekler el yapımı, kahverengi, siyah ve sarımsı yüzey renginde ve açkılı mallardan oluşmaktadır. Bezeme olarak boya bezeme, çivi ve çok küçük bir grupta açkı bezeme görülmektedir. Tümülüsün altında kalan ilk yerleşmenin çanak çömlek benzerliklerine dayanılarak Kumtepe Höyüğü Ia tabakasıyla çağdaş olduğu belirtilmektedir. Buna göre yerleşme MÖ 4800 – 4000 yılları arasında iskan edilmiş görünmektedir.
Anıt Yapısı ve Tümülüsün İnşası
Helenistik Dönem'e tarihlenen yerleşmede Akhilleus adına yapılmış bir anıt olduğu düşünülmektedir. Kazı başkanı bu düşüncesini, hemen yakındaki Beşik - Yassıtepe Höyüğü'ne, surla çevrili küçük Arkaik Çağ yerleşmesine bağlamaktadır. Tümülüsün kenarında belirlenen basamağın, anıtın çevresinde ana kayanın oyulması ve 6 dönümlük bir alanın yaklaşık olarak 1,3 metre alçaltılmasıyla meydana geldiği belirtilmektedir. Öte yandan tümülüsün çevresi moloz taşlarından bir duvarla (krepis) çevrilmiştir. Daha sonra kil, toprak ve taş yığılarak tümülüs oluşturulmuş, üstü taşlarla kaplanmıştır. Bu kaplama sayesinde uzaktan beyaz bir koni gibi görülen tümülüs; dikkatli, ölçülerek, sıkça kontrol edilerek ve ustalıkla yapılmıştır.