Milli Mücadele'nin Kahramanlık Sayfası: Bergama Baskını
Bergama Baskını, Türk Kurtuluş Savaşı Batı Cephesi'nde, Ege Bölgesi'nin işgaline karşı milli direnişin en sarsıcı ve önemli askeri harekatlarından biridir. Mayıs 1919'da İzmir'e çıkan Yunan ordusu, Ege'deki ilerleyişini sürdürerek şehirleri birer birer işgal ediyordu. 10 Haziran 1919'da Yunan kuvvetlerinin Reşadiye'ye (Zeytindağ) ulaştığı haberi üzerine, sıradaki hedefin Bergama olduğu kesinleşti. Bu gelişme karşısında Bergama Mühimmat Deposu memuru, silah ve cephanenin düşman eline geçmesini engellemek amacıyla depoyu kahramanca havaya uçurarak direnişin ilk kıvılcımını yakmıştır.
Bölgesel Müfrezelerin Güç Birliği ve Ani Taarruz
Yunan işgaline karşı çevredeki tüm milli kuvvetler hızla örgütlenerek Bergama'yı kuşatmıştır. Harekata; Soma ve Kınık'tan Niyazi ve Abdullah müfrezeleri, Balıkesir'den Zarbalı Hulusi Bey komutasındaki askeri müfreze ile pehlivan müfrezesi, Kaşıkçı'dan Mehmet Ali Çavuş müfrezesi, Turanlı'dan mülazım Nuri ve Hüseyin Bey müfrezeleri, Ayvalık'tan Binbaşı Cemal Bey ve Ekrem Bey müfrezeleri ile Kozak'tan Çakıcı Rahmi müfrezesi katılmıştır. Yusuf İzzet Paşa önderliğindeki bu Türk kuvvetleri, 15 Haziran (bazı kaynaklara göre 14 Haziran) günü öğlene doğru Bergama'daki Yunan birliklerine ani bir baskın düzenlemiştir. Bu başarılı taarruz neticesinde Yunan kuvvetleri 400'ün üzerinde ağır zayiat vererek geri çekilmek zorunda kalmıştır.
Üstün Düşman Güçlerine Karşı Destansı Artçı Direnişi
Baskında aldıkları ağır mağlubiyetin intikamını almak isteyen Yunan askerleri, 17 Haziran'da Menemen'de sivil halka yönelik kanlı bir katliam gerçekleştirmiştir. Belediye makamları 1.000'den fazla Türk'ün öldürüldüğünü bildirse de, sonradan bir Fransız subayının yaptığı tahkikatla 200 ölü ve 200 yaralı Türk sivil tespit edilmiştir. Yunan ileri karargahı, albay Zafiryos'a Türk kuvvetlerinin gücünü 3.000 piyade ve 500 milis olarak son derece abartılı rapor etse de, aslında Bergama'daki Türk kuvvetlerinin mevcudu sadece 500 kişiden ibaretti. 19 Haziran günü Yunanlar 3.000 kişilik teçhizatlı bir orduyla Bergama'ya yeniden taarruz etmiştir. Sayıca ve teçhizatça üstün olan bu orduya karşı koyamayacağını anlayan Türk kuvvetleri çekilme kararı almıştır. Çekilme esnasında Türk ordusunun sırtını korumakla görevli Teğmen Sabri Bey yönetimindeki 1 makineli tüfek ve 56 kişilik kahraman müfreze, Yunan kuvvetlerini akşama kadar oyalayarak ana kuvvetlerin güvenle çekilmesini sağlamıştır.
Tarihin İzinde Bergama
İşgalin ardından Menemen'dekine benzer bir katliamla karşılaşmaktan korkan Bergama ve çevresindeki 80.000 ile 100.000 arasında Türk sivil bölgeden göç etmek zorunda kalmıştır. Kurtuluş Savaşı'nın bu şanlı ve hüzünlü sayfasının gerçekleştiği Bergama (İzmir), günümüzde de o tarihi ruhu hisseden ziyaretçilerini ağırlamaktadır. Milli Mücadele kahramanlarının adımlarını bastığı topraklarda, tarihin izlerini yerinde görebilir ve vatan savunması uğruna gösterilen fedakarlıklara tanıklık edebilirsiniz.