Tarihçesi
Bayat Köyü Camii (Bayat Köyü Eski Camii), Denizli ilinin Çivril ilçesine bağlı Bayat köyünde yer alan ve özellikle iç süslemeleriyle ün kazanmış tarihi bir yapıdır. Köyde 16. yüzyıldan itibaren bir caminin var olduğu bilinmektedir. Harim kısmındaki ahşap direklerden birinde yer alan Hicri 1289 tarihi doğrultusunda, caminin 1870 yılında inşa edildiği, duvar resimlerinin ise 1872-1873 yıllarında yapıldığı tahmin edilmektedir. Ancak ahşap direkteki bu tarihin yalnızca yapım yılı olduğu, süslemelerin ise daha sonra 1950'li yıllarda gerçekleştirildiğine yönelik görüşler de mevcuttur. Restorasyon çalışmaları tamamlanan cami, Nisan 2022 tarihinde ibadete açılmıştır.
Mimari Yapısı
Köyün içinde yer alan Bayat Köyü Camii, kare plana yakın dikdörtgen planlı ve tek mekânlı bir mimariye sahiptir. Ahşap desteklerle taşınan düz dam tasarımıyla öne çıkan yapı, Denizli bölgesindeki diğer köylerde 18. yüzyılın sonu ile 19. yüzyılda inşa edilen camilerle mimari benzerlikler taşımaktadır. Caminin girişi ile dikdörtgen formdaki son cemaat yeri kuzey cephesinde yer almaktadır.
İç Mekân Süslemeleri ve Hat Sanatı
Caminin iç süslemelerinin önemli bir bölümü dini içerikli yazılardan oluşmaktadır. Mihrap çevresini ve harim duvarlarını çevreleyen bu yazılar; kuşak, daire ve armut gibi farklı formlarda ustalıkla istiflenmiştir. Yuvarlak kemerli sade bir niş görünümündeki mihrapta Bakara Suresi'nin 255. ayeti (Ayetü'l-Kürsî) yazılıdır. Bu yazının hemen üzerinde ise Âli İmran Suresi'nin 37. ayetinden bir cümle işlenmiştir. Caminin iç mekânında ayrıca levha biçiminde tasarlanmış yazılar da bulunmaktadır.
Duvar Resimleri ve Tasvirler
Bayat Köyü Camii'nin duvar süslemelerinde tasvirler ve çeşitli motifler önemli bir yere sahiptir. Mihrabın batı kısmındaki duvarda Kâbe tasviri ile Osmanlı alfabesiyle yazılmış "Âh mine’l-ʿaşk" yazı-resmi yer alır. Bu yazı-resminde aşkın yakıcılığını anlatan Türkçe dizelere yer verilmiştir. Doğu duvarında ise gemi formunda istiflenmiş bir "Amentü" duası yer alır. Buradaki "Vav" harflerinin arasına Ashab-ı Kehf sakinlerinin bazılarının isimleri yazılmıştır. Bu dini tasvir ve yazıların yanı sıra caminin duvarlarında bitki ve çiçek motifleri de yer almaktadır.