Aziz Vasil Kilisesi (Yunanca adıyla Άγιος Βασίλειος / Agios Vasileios veya Ayios Yeoryios Kilisesi), Tirilye'de yer alan ve günümüzde kültür merkezi olarak kullanılan tarihi bir yapıdır. Sahile inen İskele Caddesi ile Eskipazar Caddesi arasında konumlanan bu önemli eser, bölgenin geçmişine ışık tutmaktadır.
Mimari Özellikleri ve İnşa Süreci
İlk olarak ne zaman inşa edildiği bilinmeyen kilisenin, Osmanlı arşivlerindeki 1835 tarihli bir belgeye göre yeniden inşa edilmesine izin verildiği bilinmektedir. Bu tarihi belgede kilisenin 24,22 metre uzunlukta, 15,14 metre genişlikte ve 4,54 metre yüksekliğinde, duvarlarında ise 22 pencere ve 3 kapı olacak şekilde inşa edilmesine izin verildiği yazılıdır. Günümüzde yapının güney duvarının batı köşesinde, saçak altında bulunan bir kesme taş üzerinde ise 1834 tarihi okunabilmektedir.
Mübadele Sonrası Dönem ve Sosyal Yaşam
Rum nüfusun mübadele ile Tirilye'den ayrılmasının ardından bina, Taş Mektep bünyesinde kalan Darü'l-eytam (yetimhane) öğrencilerinin yemekhanesi olarak kullanılmaya başlanmıştır. Yapı, 1927 yılında Darü'l-eytam kapanıncaya kadar bu amaca hizmet etmiştir. Yetimhanenin kapanmasının ardından ise Tirilye sakinlerine uzun yıllar boyunca sinema salonu ve düğün salonu olarak hizmet vermiştir.
Kültür Merkezine Dönüşüm
2008-2009 yılları arasında gerçekleştirilen restorasyon çalışmaları sonrasında yapıya “Faruk Çelik Kültür Merkezi” adı verilmiştir. Daha sonra, 2014 yılında yapılan bir değişiklikle merkezin adı Tirilye Kültür Merkezi olarak güncellenmiştir.