Athyras (Antik Yunanca: Ἀθύρας), Propontis bölgesinde bulunan antik Trakya'daki bir Grek şehriydi. Günümüzde bu antik sit, Türkiye'de İstanbul ili, Büyükçekmece ilçesinin yakınlarında yer almaktadır. Hem Doğu Ortodoks Kilisesi'nin hem de Roma Katolik Kilisesi'nin unvanlı piskoposluğu olan Athyras, tarihi boyunca çok sayıda kuşatmaya, savaşa ve stratejik öneme sahip gelişmelere sahne olmuştur.
Klasik, Helenistik ve Roma Dönemleri
Athyras, MÖ 5.-4. yüzyıllarda Delian Birliği'ne, ardından da İkinci Atina İmparatorluğu'na ait olan son derece önemli bir yerleşim yeriydi. MÖ 341'de II. Philip'in Makedonya Krallığı (MÖ 359-336), Cersobleptes'i (MÖ 358-341) Odrysian Krallığı'ndan uzaklaştırdı. Bunun üzerine Makedonya Krallığı, Athyras'ın bulunduğu Boğaz'daki küçük kısımlar hariç olmak üzere Trakya valisi olarak iki Makedon generali görevlendirdi. İlerleyen dönemlerde, MÖ 2. yüzyıldan itibaren Romalılar bölgeyi kademeli olarak kontrol altına aldılar ve MS 44 yılına gelindiğinde İmparator Claudius (hükümdarlık dönemi 41-54) döneminde Trakya, Roma eyaleti haline getirildi. İmparator Diocletianus'un (h. 284-305) liderliğindeki reformlarla Trakya dört eyalete bölününce Athyras; Europa'da Apros ve Heracleia Perinthus (Marmara Ereğlisi) ile birlikte aynı grupta sınıflandırıldı.
Geç Antik Çağ Olayları ve Hun Saldırıları
405 yılında Brescilı Gaudentius, Papa I. Innocentius (401–417) ve Batı Roma İmparatoru Honorius (h. 395–423) tarafından İoannis Hrisostomos'u savunmak üzere bir heyetin parçası olarak gönderildi. Ancak heyetin Konstantinopolis'e girmesi engellendiği için Gaudentius, Athyras'ta kalmak durumunda kaldı. Bundan birkaç on yıl sonra, Hun Hükümdarı Attila'nın 441-442'deki saldırıları sırasında (h. 434-453), Athyras da dahil olmak üzere en az 70 Trakya şehri yağmalandı. Bu büyük yıkımın ardından yerleşim yeri, Bizans İmparatoru Justinianus döneminde (h. 527-565) yeniden onarılarak eski canlılığına kavuşturulmuştur.
Orta Çağ Çatışmaları ve Yıkılış Süreci
Orta Çağ boyunca da stratejik önemini koruyan kent, birçok askeri sefere tanıklık etmiştir. 812 yılında, Bulgar Krum'un (h. 803-814) Bizans İmparatorluğu'na karşı yürüttüğü sefer sırasında yerleşim yeri ile birlikte kentin ünlü köprüsü de tamamen yıkılmıştır. Yüzyıllar sonra, 1077'de Yaşlı Nikiforus Briennios'un VII. Mihail'e (hükümdarlık dönemi 1071-1078) karşı yürüttüğü isyanda Jose Brienyos, Konstantinopolis'in banliyölerini yağmaladıktan ve halkın öfkesini kışkırttıktan sonra Athyras'a doğru çekilmiştir. Durumu fark eden Mihail, Jose Brienyos'u şehirde kuşatmak amacıyla generaller Aleksios Komnenos ve Roussel de Bailleul liderliğinde bir kara ordusunun yanı sıra bir Vareg filosu sevk etmiştir. Şehre ilk ulaşan Vareg filosu, çok az bir dirençle karşılaşarak kente girmeyi başarmış; ancak Jose Brienyos ve destekçileri küçük bir çatışmanın ardından kaçmayı başarmışlardır.