Türkiye'nin İlk ve Tek Işınsal Planlı Şehri
Aydın'ın Sultanhisar ilçesine bağlı bir mahalle olan Atça, Türkiye'nin ışınsal kent formu ile tasarlanmış ilk ve tek yerleşim birimidir. Fransa'da şehir planlamacılığı eğitimi alan Abdi Bey tarafından 1924 yılında planlanan yerleşim, Paris'teki ünlü Charles de Gaulle Meydanı (Etoile Meydanı) ve çevresinin ışınsal kent yapısını örnek almıştır. Yunan işgali sonrasında yakılıp yıkılan Atça'yı yeniden imar etmek amacıyla tasarlanan bu planda, sekiz simetrik ana cadde merkezde yer alan Atça Parkı'nda birleşmektedir. Bu sıra dışı mimarisi nedeniyle kamuoyunda "Türkiye'nin Paris'i" ve "Türkiye'nin Modern İmarlı İlk Şehri" olarak anılmaktadır.
Antik Çağlardan Günümüze Tarihsel Gelişim
Atça'nın kökleri Antik Romalılar dönemine kadar uzanmaktadır. Bölgede bulunan kalıntılar, yerleşimin Karya kentleri olan Nysa, Orthasia ve Mastaura'nın tam ortasında yer aldığını göstermektedir. Ayrıca Atça'da bulunmuş olan, Helenistik dönemde yapılmış bir Pan heykeli, günümüzde Aydın Arkeoloji Müzesi'nde sergilenmektedir. Modern idari yapılanması ise 1867 yılında Aydın Sancağı'nın Nazilli kazasına bağlı bir nahiye olarak kurulmasıyla başlamış, 1879'da ise bölgedeki ilk belediye teşkilatlarından biri belediye olarak faaliyete geçmiştir. Günümüzde Sultanhisar ilçesine bağlı bir mahalle statüsündedir.
Coğrafi Konum ve Akdeniz İklimi
Aydın Dağları ile Büyük Menderes Nehri arasında, Büyük Menderes Havzası'nın kuzeyinde konumlanan Atça, oldukça verimli tarım topraklarına ev sahipliği yapmaktadır. Kuzeyinde Beydağ, doğusunda Nazilli, güneyinde Yenipazar ve batısında Sultanhisar ile komşu olan mahallenin yüzölçümü 34,5 kilometrekaredir. Deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 84 metre olan bölgede, yazları sıcak ve kurak, kışları ise ılık ve yağışlı geçen tipik bir Akdeniz iklimi etkilidir. Bu iklim koşulları ve verimli toprakları sayesinde belde ekonomisinin temelini tarım ve hayvancılık oluşturmaktadır; halkın büyük bölümü çilek, karpuz, kavun, zeytin, incir, üzüm, narenciye, şeftali ve mısır tarımı ile hayvancılıkla uğraşmaktadır.
Ulaşım İmkanları ve Altyapı
Ulaşım açısından oldukça avantajlı bir konumda bulunan Atça, karayolu ve demiryolu altyapısına sahiptir. D 320 Devlet Yolu üzerinde yer alan yerleşim; il merkezi Efeler'e 30 km, Nazilli'ye ise 8 km mesafededir. Ayrıca Aydın-Denizli Otoyolu'nun Yenipazar Gişeleri'ne sadece 8 km uzaklıkta bulunması, çevre şehirlere kesintisiz ulaşım imkanı tanır. Türkiye'nin ilk demiryolu hattı olan İzmir-Aydın Demiryolu hattı da buradan geçmektedir. Karşılıklı tren seferlerinin sürdürüldüğü Atça Tren İstasyonu sayesinde Göller Ekspresi ve çeşitli bölgesel tren seferleri ile demiryolu ulaşımı sağlanabilmektedir.