Arslanköy'ün Coğrafi Konumu ve Genel Özellikleri
Arslanköy, Mersin ilinin merkez ilçesi olan Toroslar'a bağlı tarihi bir yörük köyüdür. Günümüzde mahalle statüsünde olan ve Arslanköy Mahallesi olarak adlandırılan yerleşimin deniz seviyesinden yüksekliği 1475 metredir. Toroslar'ın yüksek kesiminde yer alan bu özel yerleşim yeri, kendine has kültürel kimliği ile dikkat çekmektedir.
Tarihi Kökeni ve Milli Mücadele Dönemi Kahramanlıkları
Eski adı Efrenk olan köye, 14. yüzyıldan itibaren Türkmen aşiretleri yerleşmiştir. 19. yüzyılın sonlarından itibaren gençlerini Kahire El Ezher Üniversitesi dahil, Osmanlı İmparatorluğu'nun belli başlı okullarına göndermeye büyük özen göstermiş, eğitimi önemseyen dikkat çekici bir yörük köyüdür. Çukurova bölgesinde Fransız askerlerine karşı direnişi başlatan ilk köy olması nedeniyle yerleşimin adı daha sonra Arslanköy olarak değiştirilmiştir.
İşgalci Fransız güçlerinin tüm baskı ve takibine rağmen gizlice örgütlenme ve haberleşme başarısı gösteren köylüler, vatansever bir Ermeni'yi ajan olarak işgalci Fransız askerlerinin içerisine sızdırmayı başarmışlardır. Cuma namazı saatinde köyün erkeklerine pusu kurulacağını bu ajan sayesinde öğrenen köylüler, cuma namazı saatini erkene alarak kendilerini camide yok etmeye gelen Fransız askerlerine pusu kurmuş ve gelen tüm askerleri etkisiz hale getirmişlerdir. Namazın ardından ise köyün yakınlarındaki karargahta bulunan diğer Fransız askerlerini Mersin merkeze (54 km) kadar tüfek, kazma ve küreklerle kovalamışlardır. Yol üzerindeki diğer köyler de bu durum karşısında cesaretlenerek Arslanköylülere destek vermiştir.
Demokrasi Tarihine Yön Veren "Arslanköy Olayı"
Köy, Türkiye'nin demokrasi tarihinde de adını altın harflerle yazdırmıştır. 1947 yılındaki mahalli seçimlerde uygulanan açık oy, kapalı sayım kuralına karşı çıkan köylüler, oyların gözleri önünde sayılmasını talep etmişlerdir. Oy verme işlemi tamamlandıktan sonra sandığı mühürleyip Mersin merkeze (valilik binasına) götürmek isteyen jandarmalara karşı "Oyumuz namusumuzdur" diyen Arslanköy halkı karakolu kuşatarak sandığın götürülmesini engellemiştir. Üç gün süren bu büyük direnişin ardından, merkezden gönderilen askeri takviye karşısında köylüler Konya'da yargılanmak üzere yaya olarak yola çıkarılmıştır. Yolda üzücü olaylar yaşansa da bu direniş, o dönemdeki seçim sistemine en açık başkaldırı olarak demokrasi tarihine geçmiş ve idarecilerin kapalı oy, açık sayım sistemine geçme kararında son derece belirleyici olmuştur. Bu tarihi direniş literatürde "Arslanköy olayı" olarak anılmaktadır.
Geleneksel Mimari Yapı ve Belediye Tarihi
Arslanköy'de evler genellikle kuzey-güney doğrultusunda ahşap ağırlıklı olarak inşa edilmiştir. Eski yapılarda ilk olarak kıymetli sedir ağacı kullanılmış, ancak bu ağacın kıymetli olması sebebiyle daha sonra ardıç ve çam gibi diğer tür ağaçlara yönelinmiştir. Zamanla evlerin duvar kısımları taş ve kerpiçten yapılmış, kerpiç evlerin yapım ve bakım zorluğundan dolayı da duvarlarda taş kullanımı yaygınlaşmış ve çatıları çinko ile kaplanmıştır. Toprak evlerin damlarına kar birikmesi halinde ise yuvaklama denen, taş bir silindirin damdaki toprak üzerinde yuvarlatılarak toprağın sıkıştırılması işlemi uygulanmaktadır. İdari olarak köyde 1954 yılında bir belediye teşkilatı kurulmuş, bu belediye yapısı 2014 yılına kadar aktif kalmıştır.