Aralık, Türkiye'nin Doğu Anadolu Bölgesi'nde yer alan Iğdır ilinin stratejik öneme sahip bir ilçesidir. İl merkezine 45 kilometre uzaklıkta konumlanan bu özel bölge, hem Iğdır'ın hem de Türkiye'nin en uç doğu noktasını teşkil etmektedir. Coğrafi konumu itibarıyla Türkiye'nin üç farklı ülkeyle komşu ve müşterek sınıra sahip olduğu tek kavşak noktası olma özelliğini taşımaktadır.
Stratejik Coğrafi Konumu ve Sınır Komşuları
İlçenin doğusunda 49 kilometrelik sınırı ile İran yer almaktadır. Kuzey kesiminde ise Azerbaycan'a bağlı Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti ile 10 kilometrelik, Ermenistan ile de 56 kilometrelik bir sınırı bulunmaktadır. İlçenin batısında Iğdır ili, güneyinde ise Büyük Ağrı Dağı ve Küçük Ağrı Dağı ile Doğubayazıt ilçesi sınır oluşturmaktadır. Bu benzersiz sınır yapısı, Aralık'ı uluslararası düzeyde önemli bir geçiş noktası haline getirmektedir.
Tarihsel Gelişimi ve İdari Yapısı
Tarihsel süreçte önemli aşamalardan geçen Aralık, 14 Kasım 1920 tarihinde Rus işgalinden kurtarılmıştır. 1 Nisan 1960 tarihine kadar Iğdır ilçesine bağlı "Başköy" adıyla bir bucak merkezi iken, bu tarihte ilçe statüsü kazanarak Kars iline bağlanmış, daha sonra ise Iğdır'ın il olmasıyla buraya dahil edilmiştir. Yüzölçümü 852 kilometrekare olan ilçe merkezinin denizden yüksekliği 818 metredir. Merkez ilçe; Aras, Karşıyaka, Karasu, Köprüler ve Ortaköy olmak üzere 5 mahalleden oluşmaktadır.
Sosyo-Ekonomik Yaşam ve Kültürel Durum
İlçenin sosyo-ekonomik tarihinde Dilucu Sınır Kapısı oldukça önemli bir yere sahiptir. Sınır kapısının tamamen açık olduğu 1992-2004 yılları arasında Nahçıvan ile yapılan düzenli depo kapsamındaki mazot ticareti, bölgede büyük bir ekonomik canlanma sağlamıştır. Kültürel alanda ise ilçede her yıl geleneksel olarak düzenlenen nevruz kutlamaları en önemli toplumsal etkinlik olarak öne çıkmaktadır.