Bursa'nın Nilüfer ilçesine bağlı, Uluabat Gölü'nün huzurlu sularına uzanan masalsı bir yarımada üzerinde yer alan Apollonia Ad Rhyndacum, antik dünyanın en büyüleyici yerleşimlerinden biridir. Yunan mitolojisinde ışık, sanat ve güneş tanrısı olan Apollon'a adanan bu antik kent, benzer isimli diğer şehirlerden ayrışabilmek adına "Rhyndakos (bugünkü Mustafakemalpaşa Çayı) kenarındaki Apollonia" anlamına gelen bu özel isimle anılmıştır. Bugün rengarenk balıkçı tekneleri, asırlık çınarları ve eşsiz gün batımı manzaralarıyla bilinen Gölyazı beldesi, bu görkemli antik kentin sivil yerleşim alanının tam üzerinde kurulmuştur.
Kentin Köklü Tarihi ve Parlak Dönemleri
Kentin tam kuruluş tarihi kesin olarak bilinmese de, MÖ 5. yüzyıla ait darp edilmiş sikkeler buradaki yerleşimin çok eskilere dayandığını göstermektedir. Yazılı kaynaklarda adı ilk kez MÖ 2. yüzyılda Miletos kolonisinin bir parçası olarak geçen Apollonia, Bergama (Pergamon) Krallığı döneminde göl üzerinden yapılan kerevit ticareti sayesinde büyük bir zenginliğe kavuşmuştur. MÖ 133 yılında Roma İmparatorluğu egemenliğine giren kent, "civitas libera" yani özgür kent statüsü elde ederek ayrıcalıklı bir konuma yükselmiştir. Hatta ünlü Roma İmparatoru Hadrianus'un Bithynia seyahati sırasında kenti ziyaret etmesi onuruna, kale kapısına görkemli bir yazıt taşı yerleştirilmiştir.
Apollonia'da Görülmesi Gereken Tarihi Kalıntılar
Antik kentin en kutsal ve etkileyici noktası, kıyıdan yaklaşık 1 kilometre uzaklıkta yer alan sığ bir adacık olan Kız Adası'dır. Burada, kentin koruyucu tanrısı Apollon'a adanmış olan tapınağın kalıntıları yükselir. Yarımadanın karaya bağlandığı noktadaki Zambak Tepe yamaçlarında ise kentin resmi sivil yapıları, adak nişleri ve yaklaşık 4.000 seyirci kapasiteli antik tiyatronun izleri görülebilmektedir. Kuzey yamaçta antik stadion alanı yer alırken, nekropol (mezarlık) alanında Roma dönemine ait etkileyici lahitler ve mezar yapıları geçmişin izlerini günümüze taşımaktadır.
Nasıl Gidilir ve Seyahat İpuçları
Bursa şehir merkezine yaklaşık 40 kilometre mesafede bulunan Apollonia Ad Rhyndacum'a (Gölyazı), İzmir Yolu caddesini takip ederek tabelalar yönlendirmesiyle kolayca ulaşabilirsiniz. Toplu taşımayı tercih eden gezginler ise Bursa Organize Sanayi metro istasyonundan kalkan Gölyazı otobüslerini kullanabilirler. Buraya geldiğinizde antik tapınak adası olan Kız Adası'nı görmek için yerel balıkçı tekneleriyle göl turu yapmayı, gün batımını Zambak Tepe'den izlemeyi ve tarihi Ağlayan Çınar altında çayınızı yudumlamayı ihmal etmeyin.