Tarihin ve İnancın Kesişim Noktası: Antakya
Antakya (Arapça: انطاكيّة, Anṭākye; Yunanca: Ἀντιόχεια, Antiohia), Hatay ilinin nüfus bakımından en büyük yerleşim merkezidir. Ortasından Asi Nehri geçen bu kadim kent, Hristiyanlığın en önemli mukaddes mekânlarından biri olarak dünya tarihinde kritik bir yere sahiptir. Coğrafi konumu itibarıyla Anadolu'yu Filistin ve Suriye'ye bağlayan yol üzerinde, Mezopotamya'yı ise Doğu Akdeniz'e bağlayan geçiş noktalarından biri olan şehir, geçmişte Hitit ve Eski Mısır İmparatorluklarının sınırlarını oluşturan bölgenin eşiğinde yer almıştır.
Kalkolitik Çağ'dan Helenistik Döneme Köklü Geçmiş
Antakya civarının tarihi, kentin resmi kuruluşundan çok daha eskilere uzanmaktadır. Bölgede yer alan Tell-Açana höyüğündeki kazılar, Kalkolitik Çağ'dan (MÖ 5000-4000) itibaren yörenin yerleşim için kullanıldığını açıkça göstermektedir. Makedonyalı Büyük İskender'in doğuya doğru ilerlerken Pers kralı Darius ile MÖ 333 yılında yaptığı ünlü İssus Savaşı'nın ardından bölge el değiştirmiştir. İskender'in MÖ 323 yılında Babil'de ölmesiyle fethedilen topraklar komutanları arasında bölünmüş ve Suriye ile Mezopotamya bölgesi üzerindeki güç savaşını MÖ 301'de Seleucus Nicator kazanmıştır.
İmparatorlukların Başkenti: Antiocheia
Tarih kaynaklarına göre Antakya, MÖ 300 civarında Büyük İskender'in komutanlarından Seleucus Nicator tarafından kurulmuştur. Komutanın babası Antiochus'un adına ithafen 'Antiocheia' olarak isimlendirilen kent, antik adı Silpius olan bugünkü Habib Neccar Dağı'nın eteklerinde ve Asi Nehri (Orontes) kenarında kurulmuştur. Antik kaynaklara göre üç yüz bin nüfusuyla Roma İmparatorluğu'nun üçüncü, dünyanın ise dördüncü büyük kenti konumuna ulaşan şehir, Seleucus Krallığı'nın başkenti olma unvanını ise Seleucus Nicator'un ölümünden sonra oğlu Antiochus Soter (MÖ 281-261) zamanında almıştır.
Cumhuriyet Dönemi, Coğrafi Yapı ve İklim
Hatay'ın anavatan Türkiye'ye katılması öncesinde, 2 Eylül 1938 tarihinde kurulan ve 10 ay varlığını sürdüren Hatay Devleti'nin ilk ve tek cumhurbaşkanı Tayfur Sökmen olmuştur. TBMM ve Hatay Devleti meclislerinin kararları doğrultusunda, 23 Temmuz 1939'da kışlaya Türk bayrağı çekilmesiyle ana vatana katılım tamamlanmıştır. 2012 yılında çıkarılan 6360 Sayılı Kanun ile metropol ilçe olan Antakya, 2023 depremlerinde önemli ölçüde tahrip olmuştur. Deniz seviyesinden 85 metre yüksekliğe sahip olan şehir, yeşil renkli gabro ve altyapı serpantin gibi kütlelerin hâkim olduğu Habib Neccar Dağı ve zirai potansiyeli yüksek Amik Ovası ile çevrilidir. Bölgede yazları sıcak ve kurak, kışları ise ılık ve yağışlı geçen Akdeniz iklimi egemendir.