Ahlatlıbel'de Gökyüzüne Açılan Tarihi Bir Pencere
Ankara Üniversitesi Gözlemevi, 1959 yılında Ankara'nın Gölbaşı ilçesine bağlı Ahlatlıbel mevkiinde, astrofizikçi Prof. Dr. Egbert Adriaan Kreiken tarafından kurulmuştur. Gözlemevinin kurulması kararı, ilk olarak 1954 yılında Ankara'da gözlemsel astronomiyi başlatmak amacıyla Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi tarafından alınmıştır. Kent merkezinin ışık kirliliğinden uzak, ulaşımı kolay ve yılda yaklaşık 300 açık gözlem gecesine sahip olması nedeniyle kuruluş yeri olarak Gölbaşı'na bağlı Ahlatlıbel mevkii seçilmiştir. 1955 yılında projelendirme çalışmaları başlamış, 1959 yılında 1 merkez bina ve 3 gözlem binasının temeli atılmıştır. Gözlemevi, 26 Ağustos 1963 tarihinde düzenlenen uluslararası bir astronomi toplantısı ile resmi olarak açılmış; bir radyo teleskop, 15 cm çaplı bir astograf ve Coude teleskop ile gözlemlere başlamıştır.
Zengin Teleskop Parkuru ve Bilimsel Altyapı
Günümüzde gözlemevinde 4'ü sabit olmak üzere 9 optik teleskop ve artık kullanılmayan 1 radyo teleskop bulunmaktadır. Gözlemevinin en büyük çaplı teleskobu, 800 mm açıklığa, f/7 odak oranına ve 5600 mm odak uzaklığına sahip, tayfçeker donanımlı T80 Prof. Dr. Berahitdin Albayrak Teleskobu'dur. Çift yıldız ve değişen yıldızların fotoelektrik ışıkölçüm gözlemleri için kullanılan diğer önemli araçlar arasında; adını kurucusundan alan 406 mm (16 inç) açıklıklı T40 Kreiken Teleskobu, 2011 yılında eski Maksutov binasına kurulan 356 mm (14 inç) açıklıklı T35 Yrd. Doç. Dr. Zekeriya Müyesseroğlu Teleskobu ve 300 mm açıklıklı T30 Maksutov Teleskobu yer almaktadır. Ayrıca 150 mm açıklığa sahip T15 Coude Teleskobu, Güneş lekeleri gözlemleri ile popüler-eğitsel halk günlerinde kullanılmaktadır.
Müze, Eğitim ve Sosyal Yaşam Alanları
Gözlemevi bünyesinde popüler ve eğitsel astronomi etkinliklerinde kullanılmak üzere 3 adet Meade LX200 8 inç, Meade ETX125 5 inç, 2 adet TAD Bresser RB60, Bresser Mars Explorer ST70, SolarMax II Güneş Teleskobu ve Bresser Messier NT-130/1000 gibi çeşitli teleskoplar da hizmet vermektedir. Tesis bünyesinde, gözlemevinde kullanılan eski gözlem araçlarının sergilendiği bir Rasathane Müzesi ile gece gözlem gruplarının kalabileceği Gözlemci Konutları yer almaktadır. Ayrıca hava sıcaklığı ve nem oranı gibi parametreleri ölçen bir meteoroloji istasyonu da alanda aktif olarak çalışmaktadır.
Coğrafi Konum ve Ulaşım Bilgileri
Coğrafi olarak Ankara Üniversitesi Gözlemevi, İncek Bulvarı üzerinde, Or-An Köprüsünden (Konya Yolu) 2 km uzaklıkta Ahlatlıbel mevkiindedir. Gözlemevine ulaşım, Kızılay Güvenpark'tan kalkan 190, 191, 192 ve 194 sefer sayılı EGO otobüsleri veya Ulus Bentderesi'nden kalkan İncek dolmuşları ile sağlanabilmektedir. Otobüs hareket saatleri yazlık ve kışlık tarifeye göre değişiklik göstermektedir. Gözlemevinin yönetim kadrosunda müdür olarak Doç. Dr. Mesut Yılmaz, müdür yardımcısı olarak Doç. Dr. Tolgahan Kılıçoğlu görev yapmaktadır; yönetim kurulunda ise Prof. Dr. Hakan Volkan Şenavcı, Doç. Dr. Mesut Yılmaz, Prof. Dr. Yılmaz Akdi, Prof. Dr. Tevhide Kargın ve Doç. Dr. Tolgahan Kılıçoğlu yer almaktadır.