Ankara Palas'ın Tarihçesi ve Önemi
Aydın'ın Nazilli ilçesinde, İstasyon Bulvarı üzerinde yer alan Ankara Palas, 1923-1930 yılları arasında otel olarak inşa edilmiş tarihi bir yapıdır. Türk Kurtuluş Savaşı sırasında düzenli ordunun kurulmasından önce bölgede önemli faaliyetler gösteren Demirci Mehmet Efe'nin mülkü olan bu bina, halk arasında "Demirci Mehmet Efendi Oteli" adıyla da bilinmektedir. Tarihsel süreç içerisinde vergi dairesi, karakol ve konut olarak hizmet veren yapı, 1952 yılında Ankara Palas Oteli adıyla yeniden otel olarak işletilmeye başlanmıştır.
Kültür ve sanat tarihi açısından da büyük bir öneme sahip olan Ankara Palas, Yusuf Atılgan'ın ünlü romanından sinemaya uyarlanan Anayurt Oteli filminin çekildiği mekandır. Film çekimlerinin ardından bu isimle de tanınan tarihi bina, geçirdiği restorasyon çalışmalarının ardından 2010 yılında özel bir etnografya müzesine dönüştürülmüş ve 26 Şubat 2011 tarihinde resmen kapılarını ziyaretçilerine açmıştır.
Klasik Cumhuriyet Dönemi Mimari Özellikleri
Mimari yapısı incelendiğinde bina, klasik Cumhuriyet dönemi mimari üslubunun karakteristik özelliklerini yansıtır. Kuzey-güney eğimli bir arazide bodrum, zemin ve birinci kat olmak üzere üç katlı olarak inşa edilen yapıda taş ve tuğla malzemeler kullanılmıştır. Binanın üzeri dıştan yerli kiremitlerle kaplı ahşap kırma çatı ile örtülüdür. İstasyona bakan güney cephesi, yapının ana cephesi olarak tasarlanmıştır. Bu cephenin ortasında demirden yapılmış çift kanatlı dikdörtgen formlu ana giriş kapısı yer alır. Kapının hemen üzerindeki alınlık kısmında kıvrım dallardan oluşan alçı süslemeler ve bir tepe penceresi bulunur. Girişin üst kısmında ise birinci kata ait küçük bir balkon konumlandırılmıştır. Kuzey cephesinde ise bodrum kat girişi, zemin katın iki yönlü merdiveninin ortasında eyvan biçiminde düzenlenerek simetrik bir mimari uyum sağlanmıştır.
Müze Koleksiyonu ve Sergilenen Eserler
Günümüzde Nazilli Belediyesi Özel Etnoğrafya Müzesi olarak hizmet veren binada, ilçenin tarihi hafızasını yansıtan pek çok değerli eser sergilenmektedir. Koleksiyonun en dikkat çekici bölümlerini Milli Mücadele dönemi kahramanları ve Sümerbank Basma Fabrikası'na ait ögeler oluşturmaktadır. Müzede, Sümerbank fabrikasında kullanılan dikiş makineleri, çeşitli araç-gereçler, desen çalışmaları ve fabrikada dokunan ilk ile son basma kumaş örnekleri teşhir edilmektedir. Ayrıca, Kurtuluş Savaşı öncesinde bölgedeki direnişi örgütleyen Sökeli Ali Efe, Orhaniyeli Kara Durmuş Efe, Kıllıoğlu Hüseyin Efe, Gökçen Efe, Sancakdarın Ali Efe ve Danişmentli İsmail Efe gibi tarihi şahsiyetleri canlandıran mankenler, orijinal efe kıyafetleri ve silahlar ziyaretçilerin ilgisine sunulmaktadır.
Müzede Osmanlı dönemi Ege köy hayatı da mankenler yardımıyla canlandırılmaktadır. Bu köy evi canlandırmasında yer sofrası, divan, çeyiz sandığı ve gaz lambaları gibi asırlık ögeler kullanılarak dönemin günlük yaşamı yansıtılmaktadır. Ziyaretçiler ayrıca zeybek kıyafetleri, takılar, işleme eserler, el dokumaları, madeni eserler ve silahları inceleyebilirler. Koleksiyonda kahve el değirmeni, kahve cezvesi ve tepsi gibi Türk kahvesi kültürüne ait eşyalar, ahşap dibek, dönem radyoları, radyo-pikap, gramofonlar, pikaplar, telgraf makinesi, manyetolu telefonlar, Osmanlı dönemi kağıt paraları, İstiklal Madalyaları ve 20. yüzyıla ait sinemaskop ile tek sıra pamuk ekme el mibzeri gibi tarım aletleri de yer almaktadır.