Ankara İngiliz Arkeoloji Enstitüsü (BIAA), Ankara'nın Çankaya ilçesinde faaliyet gösteren ve Türkiye'deki arkeolojik kazılara destek veren bağımsız bir yabancı kuruluştur. Cumhuriyet'in ilk yıllarında Türkiye'deki arkeolojik çalışmalar ağırlıklı olarak Almanlar tarafından yürütülürken, BIAA'nın kuruluşunun ardından bu çalışmalar daha çok İngiliz merkezli olarak sürdürülmeye başlanmıştır. Enstitünün temel amacı; başta Karadeniz Bölgesi ile Bizans İmparatorluğu olmak üzere Türkiye'nin sahip olduğu kültürel ve tarihi değerleri uluslararası arenaya taşımak ve dünya kamuoyu ile paylaşmaktır.
Kuruluş Tarihçesi ve Gelişimi
"İngiliz Uluslararası Araştırma Enstitüleri" (BIRI) bünyesinde faaliyet gösteren sekiz merkezden biri olan enstitü, 22 Kasım 1947 tarihinde kurulmuştur. Yabancı kuruluşların genellikle İstanbul ve çevresinde yoğunlaştığı bir dönemde, böyle bir merkezin Ankara'da açılması kurucu başkan John Garstang'in girişimleri sayesinde gerçekleşmiştir. 1948 yılında TBMM tarafından onaylanan merkez, 1956 yılında dönemin Türkiye ve Birleşik Krallık hükümetleri arasında imzalanan anlaşma ile ortak bir projeye dönüşmüştür. Uzun süre Tahran Caddesi üzerindeki binasında hizmet veren enstitü, 2019 yılında yeni yerine taşınmıştır.
Kütüphane ve Arşiv Kaynakları
Enstitü bünyesinde, oldukça zengin bir kaynak çeşitliliğine sahip olan The David H. French Library kütüphanesi yer almaktadır. Bu kütüphanenin koleksiyonunda 65.000'den fazla cilt, kitaplar, tezler, haritalar, dergiler ve görsel-işitsel materyaller bulunmaktadır. Ayrıca enstitünün 1947'den beri biriktirilen araştırma çıktılarının dijitalleştirilip erişime açılması amacıyla 2018 yılında Dijital Veri Arşivi (Digital Repository) kurulmuştur. Bu arşiv içerisinde Fotoğraf Koleksiyonu, Mülaj Koleksiyonu, Hayvan Kemiği Referans Koleksiyonu, Bitki Referansı Koleksiyonu, etütlük çana çömlek referans koleksiyonu, çizim koleksiyonu ile arkeolojik belgeler yer alır.
Yürütülen Projeler ve Akademik Yayınlar
Ankara İngiliz Arkeoloji Enstitüsü, Türkiye'deki arkeolojik mirasın korunması ve bu konuda toplumsal farkındalık yaratılması amacıyla oluşturulan SARAT (Safeguarding Archaeological Assets of Turkey - Türkiye'nin Arkeolojik Varlıklarının Korunması Planı) projesinin başkanlığını yapmaktadır. Koç Üniversitesi, Anadolu Medeniyetleri Araştırma Merkezi ve Uluslararası Müzeler Konseyi de bu projenin ortakları arasındadır. Enstitü ayrıca Britanya Libya ve Kuzey Afrika Çalışmaları Enstitüsü (BILNAS) ortaklığıyla yürütülen "Connecting Archives, Connecting People" projesine öncülük etmekte ve düzenli olarak Anatolian Studies adlı yayını yayımlamaktadır.