Çanakkale'nin Ezine ilçesine bağlı Dalyan köyünün hemen güneydoğusunda konumlanan Aleksandreia Troas Antik Kenti, yaklaşık 400 hektarlık devasa yayılımıyla Kuzey Ege'nin en görkemli arkeolojik sit alanlarından biridir. Antik dünyada Kuzeybatı Anadolu'nun en işlek liman kenti olan bu tarihi yerleşim, günümüze ulaşan anıtsal kalıntıları ve büyüleyici geçmişiyle kültür turizminin en prestijli duraklarındandır.
Aleksandreia Troas'ın Kuruluşu ve Altın Çağı
MÖ 306 yılında Büyük İskender'in komutanlarından I. Antigonos Monophtalmos tarafından kurulan kent, ilk etapta çevre yerleşimlerin halklarının buraya taşınmasıyla genişletilmiştir. MÖ 301 yılında Lysimakhos tarafından Büyük İskender'in anısına "Aleksandreia Troas" olarak adlandırılan şehir, Roma döneminde büyük bir atılım yapmıştır. MÖ 188 yılında özgür ve özerk şehir statüsü kazanan kent, en parlak döneminde 100.000'e yakın bir nüfusa ulaşmış ve hatta İmparator I. Konstantin tarafından Roma İmparatorluğu'nun yeni başkenti yapılmak istenmiştir.
İnanç Tarihi ve Osmanlı Dönemindeki Önemi
Hristiyanlık tarihi açısından kritik bir role sahip olan Aleksandreia Troas, Havari Pavlus'un Avrupa'ya geçmek üzere yelken açtığı ve daha sonra geri döndüğü liman kentidir. Osmanlı İmparatorluğu döneminde bölgeye Karasioğulları ve ardından Osmanlılar hakim olmuş; harabeler Türkler tarafından "Eski Stambul" adıyla anılmıştır. Zamanla antik kentin devasa sütunları ve mimari ögeleri, İstanbul'daki Yeni Valide Camii gibi pek çok prestijli yapının inşasında malzeme olarak kullanılmıştır.
Görülmesi Gereken Yapılar ve Ziyaret Bilgileri
Bugün harabeleri gezerken, MS 135 yılında Herodes Atticus tarafından yaptırılan ve halk arasında "Bal Saray" olarak bilinen anıtsal Roma hamamı ile gymnasium kompleksinin kalıntıları göz alıcıdır. Bununla birlikte, antik tiyatro, odeion, su kemerleri ve son kazılarda ortaya çıkarılan stadyum görülmeye değer yerler arasındadır. Çanakkale Müze Müdürlüğü'ne bağlı olan ve kamusal erişime açık durumda bulunan antik kenti keşfetmek için Çanakkale'den Ezine'ye gelip Dalyan Köyü tabelalarını takip ederek konuma rahatça ulaşabilirsiniz.