Aksaray Müzesi Tarihçesi
Aksaray Müzesi, ilk olarak 1969 yılında Zinciriye Medresesi'nde kurulmuş ve çevre bölgelerden toplanan eserlerle faaliyete başlamıştır. İlerleyen yıllarda Acemhöyük, Aşıklı Höyük, Musular ve Güvercinkayası Höyüğü kazılarının yapılmasıyla yeni eserler ortaya çıkmış ve yeni bir sergi binasına ihtiyaç duyulmuştur. Bu gereksinimi karşılamak üzere 2004 yılında modern müze binası inşa edilerek ziyarete açılmıştır.
Müze Koleksiyonu ve Teşhir Alanları
Müze binasında 600 metrekarelik teşhir alanı bulunmakta olup, müze genelinde satın alma, bağış ve Aksaray sınırları içerisinde gerçekleştirilen arkeolojik kazılar sonucu elde edilen yaklaşık 16 bin (tam olarak 15.639) adet eser sergilenmektedir. Müzenin bahçesinde sergilenen eserlerin büyük çoğunluğu Bizans dönemi eserleri olmakla beraber, az sayıda Selçuklu dönemi eserleri de mevcuttur. Müze envanterinde 6.432 adet arkeolojik eser, 8.387 adet sikke ve 822 adet etnografik eser yer almaktadır. Müze, koordinat olarak 38°21′40″K 33°59′37″D konumunda, Hacılar Harmanı Mahallesi Konya Caddesi 5. Bulvar No:16 Aksaray adresinde bulunmaktadır.
Arkeolojik Buluntular ve Kazı Eserleri
Müzede sergilenen arkeolojik eserler, akeramik Neolitik çağdan başlayarak Osmanlı dönemine kadar uzanan çok geniş bir tarihsel süreci kapsamaktadır. Aşıklı Höyük kazılarından gelen taştan aletler, obsidyen silahlar, kemik aletler ve ölü hediyesi olarak ele geçen akik kolye müzenin dikkat çeken parçalarındandır. Musular kazısından elde edilen Neolitik seramikler ve taş aletler ile Geç Neolitik - Erken Kalkolitik çağ dönemi yerleşimi olan Güvercinkayası Höyüğü kazılarından gelen seramikler, aletler ve damga mühürler de sergilenmektedir.
Ayrıca 1989 yılından bu yana yapılan Acemhöyük kazılarından gelen Asur Ticaret Kolonileri Çağı'na ait seramikler, mühürler, mühür baskıları ile satın alınan Darboğaz kapları müzede korunan önemli eserler arasındadır. Satın alma yoluyla edinilen Hitit dönemi mühürleri, tunç silahları, seramikleri ve Geç Hitit Krallığı'na ait taştan bir stelin alt kısmı da koleksiyonda yer alır. Frig dönemi tunç bir kazanla temsil edilmektedir. Yunan-Helenistik ve Roma çağlarına ait seramikler, cam eserler, taştan mezar taşları, steller ve mimari parçalar da sergide yer almaktadır. Çanlı Kilisesi'nde bulunan ve 19. yüzyıla ait olan Osmanlı dönemi Hristiyan ahalisine ait mumyalar ile Hankah kazısından gelen Selçuklu ve Osmanlı dönemi seramikleri ile mezar taşları müzenin zengin arkeolojik içeriğini oluşturmaktadır.
Sikke ve Etnografya Seksiyonları
Müzenin sikke seksiyonunda Grek, Helenistik, Roma, Bizans (Doğu Roma), Selçuklu Hanedanı ve Osmanlılar ile İslami dönemlere ait altın, gümüş, bronz ve bakır madenlerinden basılmış sikkeler yer almaktadır. Müzenin üst katında sergilenen etnografik eserler seksiyonunda ise Aksaray çevresinden derlenmiş üç etek, bindallı, cepken, kaftan gibi geleneksel giysiler, süs eşyaları, halılar, çoraplar, para keseleri, kılıçlar ve silahlar yer almaktadır.