Akdeniz Bölgesi'nin Coğrafi Konumu ve Genel Özellikleri
Akdeniz Bölgesi, Türkiye'nin yedi coğrafi bölgesinden biri olup, Anadolu'nun güneyinde Akdeniz kıyısı boyunca uzanmaktadır. Genişliği 120 ile 180 kilometre arasında değişen bu özel coğrafi bölge, batı ve kuzeybatısında Ege Bölgesi, kuzeyinde İç Anadolu Bölgesi, doğusunda Güneydoğu Anadolu Bölgesi, güneyinde ise Akdeniz ile çevrilidir. Bölge ayrıca güneydoğudan Suriye ile komşudur. Kıyı uzunluğu, doğuda Suriye sınırından batıda Marmaris'e kadar toplamda 1542 kilometreyi bulmaktadır. Akdeniz Bölgesi sınırları ile yönetim birimleri olan illerin sınırları tamamen çakışmamaktadır.
Toros Dağları ve Bölgenin Heybetli Arazi Yapısı
Bölgenin arazi yapısı oldukça dağlık ve engebeli bir karakter gösterir. Yeryüzü şekillerinin ana hatlarını Toros Dağları belirlemektedir. Antalya Körfezi'nin iki yanında yer alan Batı Toroslar, kuzeydeki Göller Yöresinde birbirine yaklaşıp sıkışır. Teke Yarımadası'nın batısında beliren Batı Toroslar, Taşeli Platosu'na kadar uzanır. Genellikle kalker ve ofiyolitli kayalardan oluşan bu dağlar kırıklı ve kıvrımlı bir yapı gösterir. Batı Toroslar'ın en yüksek noktası, Bey Dağları'ndaki 3096 metrelik Kızlar Sivrisi Tepesi'dir. Göller Yöresi'nin kalker oluşumu, sarp dağlarının ortalama yüksekliği 2000-2005 metre arasındadır. Yüksek kütleler arasında Avlan, Gördes ve Söğüt gibi karstik kökenli çanak biçimli çukur alanlar vardır. Bu kesim aynı zamanda düden, obruk, mağara, yer altı dereleri, suyutan ve voklüz kaynakları gibi karstik şekiller bakımından da zengindir.
Orta Toroslar ve Nur Dağları
Orta Toroslar, güneybatıdaki Taşeli Platosu ile kuzeydoğudaki Uzunyayla arasında uzanmaktadır. Bu kesimdeki başlıca yüksek kütleler batıdan doğuya doğru Bolkar Dağları, Aydos Dağları, Aladağlar, Tahtalı Dağları ve Binboğa Dağları'dır. Orta Toroslar'ın en yüksek noktası, Aladağlar'da bulunan ve 3756 metreye ulaşan Demirkazık Tepesi'dir. Orta Toroslar kuzey-güney doğrultusunda akan bol sulu akarsular tarafından parçalanmıştır. Göksu, 130 kilometre uzunluğundaki Limonlu Çayı ve Tarsus Çayı bunların başlıcalarıdır. Bu akarsular kalker oluşumlu dağlar arasında derinliği 1000 metreyi bulan vadiler açarak yörenin yüzey şekillerinin sert bir görünüm almasına neden olur. Toros dağ sisteminin en güneyindeki bölümünü oluşturan Nur Dağları ise İskenderun Körfezi'nin doğusunda dik bir duvar gibi yükselir. Bu dağların zirveleri Düziçi ilçesinin kuzeyinde Düldül Tepesi (2200 m), Osmaniye'nin güneydoğusunda Daz Tepesi (2200 m) ve Dörtyol'un doğusunda Mıgır Tepesi (2243 m) yüksekliğindedir.
Zengin Akarsular, Göller ve Ovalar
Bölgedeki en önemli akarsular doğudan batıya doğru sırasıyla Asi, Ceyhan ve Seyhan ırmakları ile Göksu, Köprü Suyu, Aksu, Eşem ve Dalaman çaylarıdır. Bu akarsulardan Asi Nehri, Lübnan topraklarından doğarak kuzeye doğru akar ve Antakya yakınlarında dik bir açıyla batıya dönerek Amik Ovası'nın güneybatı ucunda geniş tabanlı bir vadiden geçer ve Samandağ yakınlarında Akdeniz'e dökülür. Bölgenin doğusunda yer alan Çukurova ise doğuda Amanos Dağları, batıda ise Orta Toroslar ile sınırlanmış devasa bir delta ovasıdır. Bu geniş düzlük, Seyhan ve Ceyhan ırmaklarının taşıdığı alüvyonlarla oluşmuştur. Doğal göller bakımından da zengin olan bölgede Türkiye'nin en büyük tatlı su göllerinden olan Beyşehir ve Eğirdir göllerinin yanı sıra Burdur ve Suğla gölleri yer alır. Kıyılarda irili ufaklı lagünler, en önemli yapay göller olarak ise Seyhan, Çatalan, Aslantaş ve Menzelet baraj gölleri bulunur. Akdeniz kıyıları genellikle az girintili çıkıntılı olması bakımından Karadeniz kıyılarına benzerken, en batı kesimde dağlar kıyıya dik uzandığı için Ege kıyılarına benzeyen girintili çıkıntılı bir kıyı tipi vardır.
Akdeniz İklimi, Doğal Yaşam ve Gelişmiş Turizm
Bölgede genel olarak tipik Akdeniz İklimi görülür. Bu iklimde yazlar sıcak ve kurak, kışlar ise ılık ve yağışlıdır. En sıcak ay ortalaması kıyılarda 27-28 °C, iç kısımlarda ise 23-25 °C'dir; en soğuk ay ortalaması ise kıyıda 10 °C dolaylarında iken iç kısımlarda 1,5-2 °C'ye kadar iner. Yıllık ortalama sıcaklık kıyılarda 18-20 °C, iç kısımlarda ise 12-14 °C kadardır. Türkiye'nin yıllık ortalama sıcaklığı en yüksek noktası da buradadır; Mersin kent merkezinin yıllık ortalama sıcaklığı 22 °C'dir. Bu iklim şartları sayesinde turizm oldukça gelişmiştir. Dağların denize bakan yamaçlarında bitki örtüsü maki, defne, keçiboynuzu, zeytin gibi bodur ve sıcağa dayanıklı kısa ağaçlardan oluşurken yer yer yüksek ormanlar da bulunur. Dağların arkasındaki iç kesimlerde ise karasal iklim etkileri görülür.
Nüfus Yapısı ve Gezilecek Tarihi Yerler
Bölgenin kıyı kesimindeki elverişli iklim koşulları, doğal güzellikler ve tarihi zenginlikler turizmin büyük oranda gelişmesini sağlamıştır. Bölgeyle özdeşleşen kent olan Antalya; Alanya, Side, Kaş ve Kalkan gibi merkezleriyle deniz turizminin kalbidir. Aynı zamanda Akdeniz medeniyetini simgeleyen Olimpus ve Patara gibi tarihi antik şehir kalıntıları bölgenin tarihi zenginliğini gözler önüne sermektedir. Bölgenin nüfusu 2007 nüfus sayımı sonuçlarına göre yaklaşık olarak 8,9 milyondur. Nüfus yoğunluğunun en az olduğu yerler engebeli yapıları nedeniyle Teke ve Taşeli Platoları ile dağlık alanlardır. Bölge genel olarak sulak ve kurak olmayan bir yapıya sahip olduğundan nüfus dağınık yerleşim gösterir.