Diyarbakır'ın Tarihi Köşesi: Akçayurt
Diyarbakır ili Hani ilçesine bağlı bir mahalle olan Akçayurt, Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin zengin tarihi geçmişe sahip yerleşim alanlarından biridir. Deniz seviyesinden 1020 metre yükseklikte konumlanan yerleşim yeri, geçmiş dönemlerde farklı isimlerle anılmış olup bölgenin idari ve coğrafi değişimlerini yansıtan önemli bir hafızaya sahiptir.
Akçayurt'un Tarihçesi ve Kökeni
Akçayurt'un tarihi kayıtları oldukça eskiye dayanmaktadır. Yerleşimin 1915 yılı kayıtlarında geçen adı Zazaca kökenli olan "Dernân" veya "Dirnun" olarak bilinmektedir. Çok daha öncesinde, 1841 yılına ait Palu Kasabası Ehl-i İslam Nüfus Defteri'nde ise köyün adı "Dirinan" şeklinde kaydedilmiştir. Defter kayıtlarına göre o dönem köyde 6 hane bulunmakta ve 14 erkek nüfus yaşamaktaydı.
İdari Yapının Değişimi
Yerleşimin idari yapısı zaman içerisinde önemli değişimler geçirmiştir. 1990'lı yıllarda yaşanan terör olayları nedeniyle Genç ilçesi ile bağlantısı zayıflayan köy, sakinlerinin gerçekleştirdiği referandum sonucunda Diyarbakır iline bağlanma kararı almıştır. Bu doğrultuda, İçişleri Bakanlığı'nın 24 Nisan 1992 tarihli resmi kararı ile Hani ilçesine bağlanarak Diyarbakır'ın bir mahallesi statüsünü kazanmıştır.
Coğrafi Konumu ve Nüfus Yapısı
Coğrafi olarak Diyarbakır il merkezine 117 kilometre, bağlı olduğu Hani ilçe merkezine ise 20 kilometre uzaklıkta yer alan mahalle, dağlık coğrafi yapısı ve tarihi geçmişiyle dikkat çeker. Zaman içinde nüfus hareketliliği yaşayan mahallede 1985 yılında 286 kişi yaşarken, bu sayı 1990 yılında 317'ye yükselmiş; sonraki yıllarda ise göç ve diğer faktörlerin etkisiyle azalarak 2019 yılı itibarıyla 69 kişiye kadar gerilemiştir. Mahalle günümüzde muhtar ve ihtiyar heyeti tarafından yönetilmektedir.