Tarihi ve Önemi
Adana Kültür ve Sanat Merkezi, Sultan II. Abdülhamit döneminde inşa edilmiş ve uzun yıllar eğitim kurumu olarak hizmet vermiş tarihi bir yapıdır. Osmanlı hükûmeti, II. Abdülhamit döneminde Adana'da Vilayet Meydanı'na yakın bir nehir kıyısında askeri rüştiye kurulmasına karar vermiştir. Rüştiye binası, Adana Valisi Abidin Paşa tarafından 1881-1885 yılları arasında inşa ettirilmiştir. Yapıldığı dönemde Adana'daki en yüksek binalardan biri olan bu yapı, inşaatı tamamlandığında askeri rüştiye olarak değil, 5 yıllık bir Mekteb-i İdadi olarak hizmete açılmış, ardından 8 yıllık bir Mekteb-i İdadi'ye dönüştürülmüştür. 1894-1895 eğitim-öğretim yılında ise yatılı öğrencilerin barınabilmesi için binaya yemek salonu ve mutfak bölümleri eklenmiştir.
Tarihsel Dönüşümü ve Yeniden İşlevlendirilmesi
Birinci Dünya Savaşı sırasında askeri depo olarak kullanılan bina, Fransız işgalinin ardından Adana Sultani oldu. Cumhuriyetin ilanından sonra bir süre Erkek Lisesi olarak hizmet vermesinin ardından 1934 yılında Adana Kız Lisesi'ne dönüştürülmüştür. Tarihi yapı, 1998 Adana-Ceyhan depreminde hasar gördükten sonra boşaltılmış ve 2005 yılına kadar atıl durumda kalmıştır. 2005-2006 yılları arasında İl Özel İdaresi tarafından kapsamlı bir restorasyondan geçirilerek, Kültür ve Sanat Merkezi olarak kullanılmak üzere Adana Büyükşehir Belediyesi'ne devredilmiştir. 2006 yılında hizmete giren bu merkezde günümüzde konferanslar ve sergiler düzenlenmekte, ayrıca binanın bir odasında Kız Lisesi dönemine ait tarihi bir sınıf ortamı yaşatılmaktadır.
Mimari Yapısı
Seyhan Nehri kıyısında adeta bir yalı şeklinde konumlanan bina, kesme taştan inşa edilmiş üç katlı ve düz hatlara sahip bir mimaridir. İki ana kat ile bir bodrum katından oluşan yapıda tüm odalar geniş bir salona açılmakta olup, bu boşluklar günümüzde fuaye alanı olarak kullanılmaktadır. Katları birbirine bağlayan ahşap merdivenler nehre bakan pencereler yardımıyla aydınlatmaktadır. Üst katta ise sergi salonları, toplantı alanları ve kent yöneticileri için ayrılmış özel bir oda yer almaktadır.
Konumu
Tarihi yapı, Adana şehir merkezinde, Taşköprü'nün güneyinde ve Seyhan Nehri'nin batı kıyısında konumlanmıştır. Seyhan Caddesi üzerinde bulunan merkeze, merkezi konumu sayesinde kolayca ulaşılabilmektedir.