Achilleion Antik Kenti'nin Coğrafi Konumu
Akhilleion (Antik Yunanca: Ἀχίλλειον), Anadolu'nun Biga Yarımadası bölgesinin güneybatısında bulunan antik bir Yunan kentidir. Sigeion'un yaklaşık 8 km güneyinde, Beşika Burnu olarak bilinen bir burun üzerinde yer almaktadır. Beşika Burnu, Çanakkale ilinin Ezine ilçesine bağlı günümüz Yeniköy'ünün 2 km güneyindedir. Klasik antik çağda Akhilleus'un mezarı olarak kabul edilen yer, Beşiktepe olarak bilinen bir tümülüse oldukça kısa bir mesafededir.
Akhilleus ve Patroklos'un Mezarı Efsanesi
Achilleion, antik dönemde en çok adıyla ilişkilendirilen Akhilleus ile tanınan ve bu kahramanın onuruna ('Aşil'in yeri' anlamında) kurulmuş bir yerleşimdi. Ayrıca Truva Savaşı sırasında Hektor tarafından öldürülen Akhilleus'un yakın arkadaşı Patroklos'un mezarının da burada olduğuna inanılıyordu. Bazı kaynaklara göre, MÖ 334'te Büyük İskender İlyon'dan geçerken Akhilleus'un mezarında kurban sunmuş ve bu olay büyük bir üne kavuşmuştur. MS 216 yılında Roma İmparatoru Caracalla da Parthia'ya savaşa giderken Ilion'da durup İskender'i taklit ederek mezar çevresinde cenaze oyunları düzenlemiştir. Helenistik dönemin sonunda Achilleion terk edilince bu mezar, kuzeydeki Sigeion ile ilişkilendirilmiştir.
Kentin Tarihsel Süreci ve Sikkeleri
Achilleion'dan ilk olarak, Midilli'nin MÖ 6. yüzyılın başlarında kuzeydeki Atina kontrolündeki Sigeion'a yönelik saldırılarını gerçekleştirdiği müstahkem bir yerleşim yeri olarak bahsedilmiştir. Seramik kayıtları da bu dönemde başlamakta ve kentin daha önce yerleşime açılmadığını düşündürmektedir. Yakın zamanda yapılan kazılar, yerleşim surlarının MÖ 6. yüzyılın ilk yarısına ait olduğunu ortaya koyarak tarihi kaynakları doğrulamıştır. MÖ 427'de Atina kontrolüne geçen kent, Delos Birliği haraç listelerinde de yer almıştır. Yaklaşık MÖ 350-300 yıllarında üzerinde Grekçe 'AX' (ACH) yazısı bulunan kendi bronz sikkelerini basan kent, MÖ 306-281 yılları arasında Kral Lysimachus tarafından İlion ile birleştirilerek siyasi bağımsızlığını kaybetmiştir. MÖ 2. yüzyılın ortalarında küçük bir köy haline gelen yerleşim, bu dönemden kısa bir süre sonra tamamen ıssızlaşmıştır.
Kalıntılar ve Mimari Yapı
Achilleion şehri, Midillilerin Troya ya da İlion harabelerinden aldığı taşlarla inşa edilmiş surlarla çevriliydi. Kent; üstü yassı ve dikdörtgen formda olan Beşika Burnu üzerindeki akropolis ile doğusundaki alçak fakat geniş koy üzerinde yer alan aşağı kent olmak üzere iki parçadan oluşmaktaydı. Beşika Burnu'nda bulunan sur kalıntıları MÖ 6. yüzyılın sonlarına tarihlenmektedir. Homeros'a göre Akhilleus'un tümülüsü Yunanların Hellespontos kıyısındaki kamp alanına yakın bir yere inşa edilmiştir. Günümüzde Beşiktepe veya Sivritepe olarak bilinen Helenistik dönem tümülüsü, Achilleion'un doğu-kuzeydoğusunda yaklaşık 700 metre uzaklıkta yer almaktadır.