Abdal Mehmet Türbesi, Bursa'nın Osmangazi ilçesinin Demirtaş mahallesinde konumlanan ve 15. yüzyılda inşa edilmiş tarihi bir yapıdır. Türbe, 1450 yılında Osmanlı padişahı Sultan II. Murad tarafından yaptırılmıştır. Yapının içerisindeki sanduka, 15. yüzyılın ilk yarısında Bursa ve çevresinde yaşadığı düşünülen Anadolu abdallarından biri olan Abdal Mehmed'e aittir. Karşısında yer alan Abdal Camii ile birlikte bölgedeki tarihi dokunun önemli bir parçasını oluşturur.
Türbenin Mimari Yapısı ve Özellikleri
Kare planlı bir tasarıma sahip olan türbe, Osmanlı mimarisinin belirgin özelliklerini yansıtır. Yapımında malzeme olarak kesme taş ve tuğla kullanılmıştır. Türbenin duvarları üç sıra tuğla, bir sıra kesme taş ve aralarında dikey tuğla olacak biçimde örülmüştür ve üst kısmı kirpi saçakla sonlanır. Yapının üzeri sekizgen bir kasnağa oturan, dıştan kurşunla kaplanmış tek bir kubbe ile örtülüdür. Türbeye giriş ise beşik tonozlu kapalı bir eyvandan gerçekleştirilmektedir ve giriş kapısının üzerinde 0.50×0.80 metre boyutlarında bir kitabe yer almaktadır.
Evliya Çelebi'nin Anlatımı ve Başçı İbrahim Rivayeti
Tarihi kaynaklarda ve seyahatnamelerde de adı geçen türbeyi Evliya Çelebi, yoldan geçenlerin dinlenip ibadet ettikleri güzel bir bina olarak tarif etmektedir. Türbenin tam karşısında yer alan Abdal Camii'nin ise Abdal Mehmet'in baş müridi olan Başçı İbrahim Efendi tarafından yaptırıldığı anlatılmaktadır. Halk arasındaki rivayete göre Başçı İbrahim, Abdal Mehmet'in duası sayesinde zengin olmuş ve bu iyiliğe karşılık olarak türbenin karşısındaki Abdal Camii'ni inşa ettirmiştir.
Doğu Duvarındaki Kayıp Çeşme
Türbenin doğu duvarına bitişik olarak 1652 yılında Şeyhülislâm Karaçelebizade Abdülaziz Efendi tarafından bir çeşme inşa ettirilmiştir. Söz konusu çeşme günümüze ulaşamamış olsa da çeşmeye ait kitabe, 1980 yılında caminin avlusunda toprağa gömülü bir vaziyette bulunmuştur. Günümüzde ziyarete açık olan türbe, hem tarihi hem de kültürel değeriyle öne çıkan yapılardan biridir.