Diyarbakır Agroekoloji Yerleşkesi Yerel Tohumları Koruyor
Diyarbakır Agroekoloji Yerleşkesi, yok olma tehlikesi altındaki yerel tohumların korunması ve çiftçiler aracılığıyla yeniden üretilmesi için çalışıyor.
Fotoğraf: Diyarbakır Belediyesi
Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi bünyesinde hizmet veren Agroekoloji Yerleşkesi, yok olma tehlikesi altındaki yerel tohumları koruma altına aldı. İklim Değişikliği ve Sıfır Atık Dairesi Başkanlığı tarafından hayata geçirilen proje kapsamında son iki yılda 105 farklı grup yerleşkeyi ziyaret etti. Çocuklar, lise ve üniversite öğrencileri için düzenlenen atölyeler sayesinde yerleşke adeta bir açık hava okuluna dönüştü. Merkezin temel hedefi, bölgedeki geleneksel tarım mirasını gelecek nesillere aktarmak olarak öne çıkıyor.
Agroekoloji Yerleşkesi'nde Kimyasal Olmayan Doğal Çözümler
Yerleşkede yürütülen ekolojik tarım çalışmaları hakkında bilgi veren Agroekoloji Koordinatörü Bişar İçli, öncelikli hedeflerinin çocuk ve tohum bağını güçlendirmek olduğunu belirtti. İçli'nin açıklamasına göre yerleşkede kurulan tohum kütüphanesi yerel çeşitliliğin korunmasında kritik bir rol oynuyor. Merkez bünyesinde tamamen agroekolojik tarım uygulamaları hayata geçiriliyor ve geleneksel yöntemler kullanılıyor. Kimyasal gübre ve ilaçların kullanılmadığı bu yerleşkede, toprağın verimliliği doğal minerallerle artırılıyor.
Toprak verimliliğini artırmak amacıyla bazalt tozu kullanan yerleşke, bitki hastalıklarına karşı da doğal koruma yöntemleri geliştiriyor. Agroekoloji Koordinatörü Bişar İçli, meşe külü, kadife çiçeği ve reyhan gibi bitkileri kullanarak doğal koruma sağladıklarını ifade etti. Yerleşkede günümüzde yaklaşık 100 farklı çeşit ürünün deneme ve üretimi yapılıyor. Bu yüksek çeşitliliğin temel amacının ise yerel tohumların çoğaltılması ve yaygınlaştırılması olduğu belirtiliyor.
Diyarbakır'ın Kadim Tarım Kültürü ve Ürün Çeşitliliği
Diyarbakır belediyesi kaynaklarına göre yerleşkede, kentin simgelerinden olan karpuz yetiştiriciliğinde geleneksel güvercin gübresi yöntemi yeniden canlandırılıyor. Tarihi boranhane kültürü kapsamında güvercin gübresi, yağmur suyu depolarında fermente edilerek damlama sistemiyle bostanlara veriliyor. Yerleşkede üretilen ürünler arasında 14 farklı buğday çeşidi bulunuyor. Bu buğday çeşitlerinden 5 tanesinin, geçmişten günümüze kadar ulaşan kadim buğday türleri olduğu belirtiliyor.
Kadim buğday türlerinin yanı sıra nohut, susam, sarımsak, kavun ve mısır gibi birçok geleneksel ürünün üretimi de sürdürülüyor. Agroekoloji Koordinatörü Bişar İçli, yerel tarım çeşitliliğini korumak amacıyla bilimsel ve geleneksel yöntemleri bir arada uyguladıklarını söyledi. Bu sayede bölgenin binlerce yıllık tarımsal birikimi modern koruma yöntemleriyle yaşatılmış oluyor.
Yerel Tohumların Çoğaltılması İçin Çiftçi İş Birliği
Yerel tohumların sadece tek bir merkezde saklanmasının yeterli olmadığını vurgulayan Bişar İçli, sürdürülebilirlik için üreticilerle iş birliğinin şart olduğunu belirtti. İçli'ye göre tohumların korunması ancak çiftçilerle yapılacak aktif tohum alışverişi sayesinde mümkün olabiliyor. Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi, yerel tohum üretimini teşvik ederek bu kadim tarım mirasını gelecek nesillere aktarmayı hedefliyor.
Kaynak: Diyarbakır Belediyesi
Sıkça Sorulan Sorular
Diyarbakır Agroekoloji Yerleşkesi kaç farklı ürün çeşidi üretiyor?
Yerleşkede günümüzde yaklaşık 100 farklı çeşit ürünün deneme ve üretimi yapılmaktadır.
Yerleşkede toprak verimliliği ve bitki koruması nasıl sağlanıyor?
Kimyasal gübre ve ilaç kullanılmayan yerleşkede toprak verimliliği bazalt tozuyla artırılıyor; bitki hastalıklarına karşı meşe külü, kadife çiçeği ve reyhan gibi doğal bitkiler kullanılıyor.
Yerleşkedeki buğday çeşitleri hakkında ne biliniyor?
Yerleşkede 14 farklı buğday çeşidi bulunuyor; bunların 5 tanesi geçmişten günümüze ulaşan kadim buğday türleridir.
Yerel tohumların korunmasında çiftçilerin rolü nedir?
Agroekoloji Koordinatörü Bişar İçli'ye göre tohumların korunması ancak çiftçilerle yapılacak aktif tohum alışverişi sayesinde mümkün olabilmekte; tohumların yalnızca tek bir merkezde saklanması yeterli görülmemektedir.