Gökyüzü Yarışında Yeni Dönem: 1 Kilometrelik Mega Kule Yolda
İnsanlığın bulutlara ulaşma yarışı New York'tan Orta Doğu'ya taşındı. Suudi Arabistan'da yükselen dev kule, 1 kilometre sınırını aşarak mühendislik tarihini yeniden yazmaya hazırlanıyor.
İnsanlığın bulutlara erişme ve gökyüzüne hükmetme arzusu, son bir asırdır mimarlık tarihinin en büyük rekabetine sahne oluyor. 20. yüzyılın büyük bölümünde bu görkemli yarışın merkez üssü, okyanusun ötesinde, New York kentindeydi. Gökdelenler savaşı, 1909 yılında kentin finans merkezinde yükselen 213 metrelik ikonik saat kulesi Metropolitan Life Tower ile resmen başladı. Sadece birkaç yıl sonra, 1913'te yine aynı şehirde inşa edilen 241 metrelik anıtsal Woolworth Building bu prestijli unvanı ele geçirdi.
1920'li yılların sonuna gelindiğinde, mimarlar arasında nefes kesen ve gizemli bir rekabet baş gösterdi. Şehrin doğu yakasında inşa edilen ünlü tasarım harikası Chrysler Building, 1930 yılında 319 metreye ulaşarak dünyanın ilk süper yüksek binası oldu. Projenin mimarları, birinciliği rakiplerine kaptırmamak için 38 metrelik devasa kule külahını binanın içinde gizlice monte etmiş, inşaat tamamlanır tamamlanmaz yukarı doğru fırlatarak tüm dünyayı şaşkına çevirmişti. Ancak bu görkemli zafer çok kısa sürdü. Sadece bir yıl sonra, 1931'de kapılarını açan ve dönemin büyük ekonomik krizine meydan okuyarak yükselen 381 metrelik Empire State Building, liderliği devraldı. Ekonomik durgunluk nedeniyle ilk yıllarında boş kalan ve halk arasında 'Hayalet Bina' lakabıyla anılan bu devasa yapı, tam 41 yıl boyunca zirvedeki yerini korumayı başardı.
1972 yılı, gökyüzü yarışında yeni bir dönüm noktası oldu. New York'un finans merkezinde yükselen ikonik İkiz Kuleler'in ilki (One World Trade Center), 417 metrelik yüksekliğiyle yeni şampiyon ilan edildi. Ne var ki, bu iki kule 2001 yılında tüm dünyanın hafızasına kazınan trajik terör saldırılarında tamamen yıkıldı. Modern gökdelenlerin doğum yeri kabul edilen Chicago ise 1974 yılında büyük bir hamleyle geri döndü. Kentte yükselen ve o dönem bir perakende devinin adını taşıyan 442 metrelik dev kule (Willis Tower), unvanı çeyrek asra yakın bir süre elinde tuttu. 1990'ların sonunda ise mimarlık tarihinde coğrafi bir kırılma yaşandı. En yüksek bina unvanı, onlarca yıl sonra ilk kez batı yarım küreden çıktı. 1998'de Malezya'nın başkenti Kuala Lumpur'da yükselen 452 metrelik ikiz kuleler Petronas Towers, tepelerindeki kule külahları sayesinde zirveyi Asya'ya taşıdı. Hemen ardından, 2004 yılında Tayvan'ın başkentinde inşa edilen ve 508 metreye ulaşan mühendislik harikası TAIPEI 101 liderliği devraldı.
Takvimler 2010 yılını gösterdiğinde ise Orta Doğu'dan ezberleri tamamen bozan, devasa bir hamle geldi. Dubai'de inşa edilen tam 828 metre yüksekliğindeki Burj Khalifa, kendisinden önceki rekoru yüzde 60 oranında aşarak adeta ulaşılamaz bir noktaya yerleşti. Bir asır önceki ilk rekortmen binadan neredeyse dört kat daha yüksek olan bu mega yapı, uzun yıllardır tahtını kimseye kaptırmadan zirvedeki yalnızlığını sürdürüyor.
Ancak Burj Khalifa'nın uzun süreli saltanatı, komşu coğrafyadan gelen yeni bir hamleyle sarsılmak üzere. Suudi Arabistan'da inşası kararlılıkla devam eden ve insanlık tarihinde 1 kilometre (1.000 metre) sınırını aşacak ilk yapı olma özelliği taşıyan yeni mega gökdelenin, en erken 2028 yılında açılması öngörülüyor. İlk olarak 2013 yılında başlayan ancak çeşitli küresel duraklamalar ve gecikmeler yaşayan devasa proje, 2026'nın Nisan ayı itibarıyla 100. katını geride bırakmış durumda. Tamamlandığında tam 1.006 metre (3.300 feet) yüksekliğe ulaşması beklenen bu yeni mega kule, gökyüzü yarışında yepyeni bir çağ başlatacak.
Kaynak: Sabah
20. yüzyılın büyük bir bölümünde, dünyanın en yüksek binası unvanı tartışmasız bir şekilde okyanusun ötesinde, özellikle de New York kentindeydi.
1909 yılında bir finans bölgesinde inşa edilen 213 metrelik ikonik saat kulesi, bu büyük yarışın fitilini ateşledi. Sadece birkaç yıl sonra, 1913'te yine aynı şehirde yükselen 241 metrelik bir başka anıtsal yapı bu unvanı ele geçirdi.
1920'lerin sonuna gelindiğinde ise mimarlar arasında gizli bir rekabet başladı. Şehrin doğu yakasında yükselen ünlü bir tasarım harikası, 1930 yılında tam 319 metreye ulaşarak dünyanın ilk süper yüksek binası oldu. Bu binanın mimarları, unvanı rakiplerine kaptırmamak için 38 metrelik devasa bir kule külahını binanın içinde gizlice monte etmiş ve inşaat biter bitmez yukarı fırlatarak herkesi şaşkına çevirmişti.
Ancak bu zafer çok kısa sürdü. Sadece bir yıl sonra, 1931'de açılan ve dönemin ekonomik krizine rağmen yükselen 381 metrelik yeni bir gökdelen, unvanı uzun yıllar boyunca kimseye kaptırmadı.
İlk yıllarında ekonomik durgunluk nedeniyle boş kalan ve bu yüzden halk arasında "Hayalet Bina" olarak anılan bu dev yapı, tam 41 yıl boyunca zirvede kaldı.
İKİZ KULELER VE CHİCAGO HAMLESİ
1972 yılına gelindiğinde, New York'un finans merkezinde yükselen ikonik İkiz Kuleler'in ilki, 417 metrelik yüksekliğiyle yeni şampiyon ilan edildi. Ancak bu iki kule, 2001 yılındaki küresel hafızaya kazınan trajik saldırılarda tamamen yıkıldı.
Modern gökdelenlerin doğum yeri olarak kabul edilen Chicago ise 1974 yılında büyük bir geri dönüş yaptı. Kentte inşa edilen ve o dönem bir perakende devinin adını taşıyan 442 metrelik dev kule, unvanı çeyrek asra yakın bir süre elinde tutmayı başardı.
1990'ların sonu, mimarlık tarihinde çok büyük bir kırılma noktasına sahne oldu. Dünyanın en yüksek binası unvanı, onlarca yıl sonra ilk kez batı yarım küreden çıktı. 1998 yılında Malezya'nın başkenti Kuala Lumpur'da açılan 452 metrelik ikiz kuleler, mimari tepelerindeki kule külahları sayesinde zirveyi Asya'ya taşıdı.
2004 yılında ise bu kez Tayvan'ın başkentinde yükselen ve 508 metreye ulaşan devasa bir mühendislik harikası liderliği devraldı.
2010 yılına gelindiğinde ise Dubai, tüm ezberleri bozan bir hamle yaptı. Tam 828 metre yüksekliğindeki devasa kule, kendisinden önceki rekoru yüzde 60 oranında aşarak adeta ulaşılmaz bir noktaya yerleşti. Bir asır önceki ilk rekortmen binadan neredeyse dört kat daha yüksek olan bu yapı, uzun yıllardır tahtını korumayı sürdürüyor.
İşte son bir asırda gökyüzünün hakimi olan o binaların tam listesi:
1909 - Metropolitan Life Tower - New York - 213m
1913 - Woolworth Building - New York - 241m
1930 - Chrysler Building - New York - 319 m
1931 - Empire State Building - New York - 381m
1972 - One World Trade Center - New York - 417m
1974 - Willis Tower - Şikago - 442m
1998 - Petronas Towers - Kuala Lumpur - 452m
2004 - TAIPEI 101 - Taipei - 508m
2010 - Burj Khalifa - Dubai - 828m
VE 1 KİLOMETRELİK SINIR AŞILIYOR: YENİ LİDER YOLDA!
Dubai'deki dev yapının uzun süreli saltanatı, komşu coğrafyadan gelen yeni bir hamleyle sarsılmak üzere. Suudi Arabistan'da inşası devam eden ve insanlık tarihinde 1 kilometre (1.000 metre) sınırını aşacak ilk yapı olma özelliği taşıyan yeni mega gökdelenin, en erken 2028 yılında açılması öngörülüyor.
2013 yılında başlayan ancak çeşitli küresel duraklamalar ve gecikmeler yaşayan proje, 2026'nın Nisan ayı itibarıyla 100. katını geride bıraktı. Tamamlandığında tam 1.006 metre (3.300 feet) yüksekliğe ulaşması beklenen bu yeni mega kule, mevcut rekortmenden yaklaşık 150 metre daha yüksek olacak ve gökyüzü savaşlarında yepyeni bir sayfa açacak.
Sıkça Sorulan Sorular
Suudi Arabistan'da inşa edilen yeni mega kulenin yüksekliği ne kadar olacak?
Tamamlandığında 1.006 metre yüksekliğe ulaşması beklenen kule, insanlık tarihinde 1 kilometre sınırını aşan ilk yapı olacaktır.
Yeni mega gökdelenin ne zaman açılması bekleniyor?
Çeşitli duraklamalar ve gecikmeler yaşayan projenin en erken 2028 yılında açılması öngörülüyor.
Kulenin yapımına ne zaman başlandı ve şu anki durumu nedir?
İlk olarak 2013 yılında başlayan projenin inşaatında, Nisan 2026 itibarıyla 100. kat geride bırakılmıştır.
Şu an dünyanın en yüksek binası hangisidir?
Dubai'de bulunan ve 828 metre yüksekliğinde olan Burj Khalifa, günümüzde dünyanın en yüksek binası unvanını korumaktadır.