Türkiye'nin Körfezleri ve Coğrafi Yapısı
Türkiye toprakları, coğrafi konumu itibarıyla benzersiz bir yapıya sahiptir. Topraklarının bir bölümü Anadolu yarımadasının bulunduğu Asya kıtasında, diğer bölümü ise Trakya yarımadasının yer aldığı Avrupa kıtasında yer almaktadır. Üç tarafı Karadeniz, Marmara Denizi ve Akdeniz gibi önemli denizlerle çevrili olan bu coğrafyada kıyı şekillenmeleri, dağların uzanış doğrultusuna göre büyük farklılıklar göstermektedir.
Dağların Kıyıya Uzanışı ve Körfez Dağılımı
Türkiye'nin kıyı şeridinde körfezlerin dağılımı homojen değildir. Karadeniz ve Akdeniz bölgelerinde dağların kıyıya paralel olarak uzanması, kıyı çizgisinin daha düz olmasına yol açmış ve bu denizlerdeki körfez sayısını oldukça düşürmüştür. Buna karşılık, dağların kıyıya dik olarak uzandığı Ege Denizi ile iç deniz konumundaki Marmara Denizi kıyılarında körfezlerin büyük bir bölümü yer almaktadır. Bu yapısal özellik, ülkemizin kıyı girinti ve çıkıntılarının en zengin olduğu alanları belirlemektedir.
Marmara ve Ege Denizi'nin Başlıca Körfezleri
Anadolu ve Trakya yarımadaları boyunca uzanan kıyılarda çok sayıda önemli körfez bulunur. Marmara Denizi'nde Kocaeli iline bağlı İzmit Körfezi, Bursa'ya bağlı Gemlik Körfezi ile Balıkesir sınırlarında yer alan Bandırma ve Erdek körfezleri öne çıkmaktadır. Trakya yarımadasında, Ege Denizi kıyısında Çanakkale ve Edirne illerine yayılan Saros Körfezi yer alır. Anadolu yarımadasının Ege Denizi kıyılarında ise Balıkesir'de Edremit; İzmir'de Dikili, Çandarlı, İzmir, Gülbahçe, Gerence, Ildır ve Sığacık körfezleri; Aydın'da Kuşadası; Muğla'da ise Güllük, Gökova, Hisarönü ve Sömbeki körfezleri konumlanmıştır.
Akdeniz Kıyılarındaki Körfezler
Dağların kıyıya paralel uzandığı Akdeniz kıyılarında da dikkate değer körfezler yer almaktadır. Muğla il sınırlarında yer alan Marmaris, Karaağaç ve Fethiye körfezleri hem Ege hem de Akdeniz geçiş alanlarında bulunurken, Antalya'da Finike ve Antalya körfezleri yer alır. Daha doğuya gidildiğinde ise Mersin ilindeki Mersin Körfezi ile Hatay ilinde bulunan İskenderun Körfezi, Akdeniz'in Anadolu yarımadasındaki en önemli körfez oluşumları arasında yer almaktadır.