Türkiye'nin Tarih Öncesi Mirası ve Arkeolojik Sit Alanları
Anadolu coğrafyası, insanlık tarihinin en eski yerleşim birimlerine ve medeniyetlerin doğuşuna ev sahipliği yapmış benzersiz bir toprak parçasıdır. Bu kapsamlı rehberde, Türkiye genelinde yer alan, tarihsel ve kültürel öneme sahip arkeolojik sit alanları, höyükler ve antik yerleşimlerin doğrulanmış resmi listesi sunulmaktadır. Listedeki yerleşimler, insanlığın yerleşik hayata geçişinden itibaren tarım, mimari ve kültürel gelişim süreçlerini yansıtan en somut kanıtlardır.
İç Anadolu ve Akdeniz Bölgelerindeki Önemli Arkeolojik Sitler
İç Anadolu ve Akdeniz bölgelerinde yer alan höyükler, tarih öncesi dönemlerin en önemli merkezleri arasında yer almaktadır. Bu kapsamda Aksaray ilinde Yeşilova beldesinde bulunan Acemhöyük ve Kızılkaya'da yer alan Aşıklı Höyük öne çıkmaktadır. Konya'nın Çumra ilçesinde yer alan dünyaca ünlü Çatalhöyük ile Niğde'nin Bor ilçesindeki Köşk Höyük, Pınarbaşı Höyüğü ve Ulukışla'daki Zeyve Höyük bölgenin önemli sit alanlarındandır. Akdeniz bölgesinde ise Antalya sınırları içinde Bademağacı Höyüğü, Burdur'un Bucak ilçesindeki Höyücek ve Merkez ilçesindeki Kuruçay Höyüğü ile Mersin Yumuktepe öne çıkan diğer merkezlerdir.
Güneydoğu Anadolu ve Doğu Anadolu Bölgelerindeki Tarihi Merkezler
Arkeolojik zenginliğiyle dikkat çeken Güneydoğu Anadolu bölgesinde Şanlıurfa ili, dünyaca ünlü Göbekli Tepe başta olmak üzere Hilvan'daki Burhan Höyük ve Nevali Çori, Siverek'teki Çavi Tarlası ve Hassek Höyük, Bozova'daki Lidar Höyük ve Birecik'teki Zeytinlibahçe Höyüğü gibi kritik alanlara ev sahipliği yapmaktadır. Ayrıca Diyarbakır ilinde Ergani'de bulunan Çayönü ve Girikihaciyan, Silvan'daki Demirköy Höyüğü ile Bismil ilçesinde yer alan Hakemi Use Tepe, Kenan Tepe Höyüğü, Kavuşan Höyük, Körtik Tepe, Salat Tepe Höyüğü, Üçtepe Höyük ve Ziyaret Tepe Höyüğü bölgenin muazzam arkeolojik dokusunu oluşturur.
Diğer Bölgelerdeki Arkeolojik Sitler ve Höyükler
Anadolu'nun dört bir yanına yayılan arkeolojik sitler listesinde; Malatya'da yer alan Arslantepe Höyüğü, Battalgazi'deki Cafer Höyük, Değirmentepe Höyüğü ve Köşkerbaba Höyük ile Kale ilçesindeki Pirot Höyük dikkat çeker. Adıyaman'ın Samsat ilçesinde bulunan Gritille, Hayaz Höyük ve Samsat Höyük; Gaziantep'in Nurdağı ilçesindeki Gedikli Karahöyük, Nizip'teki Horum Höyük ve İslahiye'deki Tilmen Höyük diğer önemli alanlardır. Listede ayrıca Siirt'in Eruh ilçesindeki Güzir Höyük ve Türbe Höyük; Batman'ın Kozluk ilçesindeki Hallan Çemi Höyüğü; Elazığ'ın Baskil ilçesindeki Şemsiyetepe Höyüğü ve Hankendi bölgesindeki Selli (Dilek) Höyüğü yer almaktadır. Ege ve Marmara bölgelerinde ise İzmir'in Menderes ilçesindeki Bakla Tepe Höyüğü ile Bornova'daki Yeşilova Höyüğü, Edirne'nin Enez ilçesindeki Hoca Çeşme Höyüğü, Osmaniye'nin Düziçi ilçesindeki Domuztepe Höyüğü, Hatay'ın Dörtyol ilçesindeki Kinet Höyük, Kilis Merkez'deki Oylum Höyük ve Samsun'un Bafra ilçesinde bulunan İkiztepe Höyüğü listenin tamamlayıcı unsurlarıdır.